Jalan Raya Sabah Bermasalah: Ke Mana Peruntukan Berbilion Ringgit?

Masalah jalan raya di Sabah semakin membimbangkan apabila jalan berlubang, rosak dan projek terbengkalai terus menghantui rakyat. Adakah kelemahan pengurusan, rasuah, ketirisan dan salah guna peruntukan menjadi antara punca kegagalan pembangunan infrastruktur jalan raya?

Jalan Raya Sabah: Penderitaan Rakyat dan Persoalan Pengurusan Wang Awam

Masalah jalan raya di Sabah bukan lagi isu baharu. Selama bertahun-tahun, rakyat negeri di bawah bayu ini terpaksa berhadapan dengan keadaan jalan yang rosak, berlubang, tidak rata, sempit dan berbahaya.

Di sesetengah kawasan luar bandar, perjalanan yang sepatutnya mengambil masa singkat boleh menjadi berjam-jam akibat keadaan jalan yang tidak memuaskan.

Persoalannya, mengapa masalah ini masih berulang walaupun kerajaan telah menyalurkan pelbagai peruntukan untuk pembangunan dan penyelenggaraan infrastruktur jalan raya?

Sabah merupakan negeri terbesar di Malaysia dari segi keluasan wilayah dan mempunyai jaringan jalan raya yang luas, termasuk laluan yang menghubungkan kawasan pedalaman, bandar, pekan serta kawasan pertanian.

Keadaan geografi yang berbukit-bukau, bentuk muka bumi yang mencabar dan taburan hujan yang tinggi sememangnya menjadikan pembinaan serta penyelenggaraan jalan lebih rumit.

Namun begitu, faktor geografi tidak seharusnya dijadikan alasan untuk membenarkan kelemahan pengurusan projek, kegagalan penyelenggaraan atau pembaziran wang rakyat berlaku berulang kali.

Lebih membimbangkan, apabila projek bernilai jutaan malah berbilion ringgit masih gagal memberikan hasil yang setimpal, masyarakat berhak mempersoalkan keberkesanan sistem perolehan, pemantauan kontraktor dan akauntabiliti pihak yang bertanggungjawab.

Jalan Rosak, Lubang dan Infrastruktur yang Tidak Memuaskan

Antara masalah paling ketara ialah kerosakan permukaan jalan yang berlaku di banyak kawasan.

Lubang jalan, permukaan tidak rata, bahu jalan yang runtuh, sistem saliran tidak sempurna dan kegagalan cerun merupakan antara masalah yang sering menjejaskan keselamatan pengguna.

Keadaan ini bukan sekadar menyebabkan kerosakan kenderaan dan peningkatan kos penyelenggaraan, malah boleh mengancam nyawa pengguna jalan raya.

Bagi penduduk pedalaman, keadaan lebih mencabar kerana jalan raya merupakan penghubung utama untuk mendapatkan rawatan kesihatan, menghantar anak ke sekolah, membawa hasil pertanian ke pasaran dan menjalankan aktiviti ekonomi.

Apabila jalan tidak diselenggara dengan baik, kesannya bukan sahaja dirasai oleh pemandu, tetapi turut menjejaskan keseluruhan kehidupan masyarakat.

Laporan Ketua Audit Negara Tahun 2018, Siri 2, yang dilaporkan pada April 2020, pernah mendedahkan kelemahan pengurusan penyelenggaraan jalan berturap di Sabah.

Berdasarkan penilaian Road Condition Index bagi 2018, sebanyak 55.3 peratus jalan berturap negeri berada pada tahap sederhana dan teruk yang memerlukan penyelenggaraan berkala, manakala 4.5 peratus berada pada tahap yang memerlukan pembinaan semula.

Audit turut menemukan kelemahan dalam aspek kualiti kerja, pentadbiran kontrak, pencapaian kewangan dan pemantauan kontraktor.

Lebih penting, penyelenggaraan berkala bagi 160 jalan berturap sepanjang 668.51 kilometer yang dianggarkan bernilai RM198.97 juta terpaksa ditangguhkan kerana peruntukan yang diluluskan ketika itu hanya RM50.65 juta.

Penemuan ini menunjukkan bahawa masalah jalan raya bukan semata-mata berkaitan kekurangan wang, tetapi juga memerlukan perancangan, keutamaan dan pengurusan yang lebih cekap.

Projek Lebuh Raya Pan Borneo dan Persoalan Ketirisan Wang Rakyat

Antara projek infrastruktur terbesar yang menjadi perhatian ialah Lebuh Raya Pan Borneo Sabah.

Projek ini sepatutnya menjadi pemangkin pembangunan ekonomi, meningkatkan hubungan antara daerah dan memudahkan pergerakan penduduk serta pengangkutan barangan.

Namun, kelewatan pelaksanaannya menimbulkan persoalan besar tentang keberkesanan pengurusan projek mega kerajaan.

Laporan Ketua Audit Negara Siri 2/2026 yang dibentangkan pada Oktober 2026 mendedahkan bahawa Fasa 1 projek sepanjang 706 kilometer itu masih belum disiapkan sepenuhnya walaupun pada asalnya dijadualkan selesai pada 31 Disember 2021.

Setakat 31 Mac 2026, hanya empat daripada 35 pakej kerja telah disiapkan. Sembilan pakej dikategorikan sebagai projek sakit, manakala 13 lagi mengalami kelewatan.

Lebih membimbangkan, kos kontrak keseluruhan meningkat daripada RM17.91 bilion kepada RM18.96 bilion.

Laporan audit turut mendedahkan 57 Arahan Perubahan Kerja (Variation Orders) bernilai RM513.99 juta yang diluluskan melebihi had kuasa pihak yang meluluskannya tanpa mendapatkan kelulusan pihak berkuasa yang sepatutnya.

Selain itu, terdapat pembayaran tidak teratur berjumlah RM163.64 juta yang dibuat melebihi had dibenarkan berikutan kelewatan memuktamadkan dokumen kontrak.

Penemuan ini bukan bukti bahawa semua pihak yang terlibat melakukan rasuah.

Bagaimanapun, ia merupakan petunjuk serius bahawa kawalan kewangan, pematuhan prosedur dan tadbir urus projek perlu diperiksa dengan lebih teliti.

Apabila projek bernilai berbilion ringgit mengalami kelewatan bertahun-tahun, kos meningkat dan manfaat kepada rakyat tertangguh, persoalan tentang siapa yang bertanggungjawab tidak boleh diketepikan.

Rasuah dan Salah Guna Peruntukan: Masalah yang Tidak Boleh Dipandang Ringan

Apabila membincangkan masalah jalan raya di Sabah, isu rasuah dan salah guna peruntukan tidak boleh diketepikan daripada perbahasan mengenai tadbir urus pembangunan negara.

Dalam industri pembinaan, peruntukan kerajaan sepatutnya digunakan berdasarkan keperluan sebenar projek.

Setiap sen yang dibelanjakan perlu menghasilkan kerja yang berkualiti, memenuhi spesifikasi teknikal dan memberikan manfaat kepada rakyat.

Namun, sekiranya berlaku penyelewengan dalam proses perolehan, konflik kepentingan, manipulasi tender atau pembayaran bagi kerja yang tidak dilaksanakan mengikut spesifikasi, wang awam berisiko tidak memberikan hasil yang sepatutnya.

Rasuah dalam projek infrastruktur boleh berlaku dalam pelbagai bentuk.

Antaranya ialah pemberian kontrak berdasarkan hubungan tertentu dan bukannya keupayaan teknikal, komisen haram dalam proses pemberian tender, tuntutan bayaran yang tidak sepadan dengan kerja sebenar serta penggunaan bahan binaan yang tidak memenuhi spesifikasi.

Selain itu, wujud juga risiko projek diberikan kepada kontraktor yang tidak mempunyai kemampuan kewangan, tenaga kerja atau kepakaran mencukupi.

Apabila kontraktor gagal melaksanakan tanggungjawab, projek menjadi terbengkalai, mengalami kelewatan atau memerlukan kos tambahan.

Walaupun semua kemungkinan ini perlu disiasat berdasarkan bukti, masyarakat tidak seharusnya menganggap setiap jalan rosak sebagai bukti berlakunya rasuah.

Kerosakan juga boleh berpunca daripada faktor teknikal, cuaca, beban kenderaan berat, reka bentuk yang tidak sesuai dan kekurangan peruntukan.

Namun, apabila kelemahan pengurusan berlaku berulang kali, siasatan bebas dan audit yang telus menjadi satu keperluan, bukannya pilihan.

Bagaimana Ketirisan Peruntukan Menjejaskan Kualiti Jalan Raya?

Salah satu persoalan penting ialah bagaimana peruntukan yang besar masih gagal menyelesaikan masalah jalan raya secara menyeluruh.

Jawapannya tidak semestinya terletak pada jumlah wang yang diluluskan, tetapi bagaimana wang tersebut dirancang, diagihkan, dibelanjakan dan dipantau.

Sebagai contoh, sekiranya kerajaan meluluskan peruntukan untuk menurap semula jalan, kerja tersebut sepatutnya dilakukan mengikut spesifikasi ketebalan asfalt, penyediaan tapak, sistem saliran dan piawaian kejuruteraan yang ditetapkan.

Jika kerja dilakukan secara sambil lewa, jalan mungkin kembali berlubang dalam tempoh singkat. Akhirnya, kerajaan perlu mengeluarkan peruntukan baharu untuk membaiki kerosakan yang sama.

Situasi seperti ini boleh mewujudkan pembaziran wang awam secara berulang.

Lebih buruk, sekiranya pemeriksaan kualiti tidak dilaksanakan dengan teliti, kerja yang tidak memuaskan mungkin tetap disahkan dan pembayaran dibuat kepada kontraktor.

Di sinilah pentingnya peranan Jabatan Kerja Raya, jurutera penyelia, pegawai pengesah kerja, agensi perolehan dan badan audit.

Setiap pihak perlu memastikan wang kerajaan dibelanjakan berdasarkan hasil kerja sebenar, bukannya sekadar laporan kemajuan di atas kertas.

Rakyat juga perlu memahami bahawa peruntukan yang diumumkan tidak semestinya bermaksud keseluruhan wang tersebut telah dibelanjakan atau disalahgunakan.

Kelulusan, penyaluran, pembayaran dan hasil kerja merupakan perkara berbeza yang perlu diperiksa melalui rekod kewangan dan dokumen projek.

Peruntukan Besar, Tetapi Rakyat Masih Berhadapan Jalan Rosak

Persoalan tentang peruntukan penyelenggaraan jalan raya Sabah turut dibangkitkan di Parlimen.

Dalam jawapan rasmi Dewan Negara pada Mac 2025, Kementerian Kerja Raya memaklumkan bahawa peruntukan penyelenggaraan Jalan Persekutuan di Sabah berjumlah RM317.973 juta pada 2024 dan RM251.43 juta bagi 2025.

Bagi penyelenggaraan jalan negeri pula, peruntukan MARRIS yang disalurkan kepada Kerajaan Negeri Sabah berjumlah RM625.779 juta pada 2023 dan RM636.42 juta pada 2024.

Angka ini memperlihatkan bahawa penyelenggaraan jalan raya melibatkan jumlah wang yang besar.

Namun, jumlah tersebut tidak boleh terus dianggap sebagai bukti berlaku ketirisan. Peruntukan melibatkan kategori jalan, tempoh dan skop kerja yang berbeza.

Apa yang perlu dipersoalkan ialah sejauh mana hasil pelaksanaan dapat diukur dan sama ada kawasan yang benar-benar memerlukan pembaikan menerima perhatian sewajarnya.

Rakyat berhak mengetahui jalan mana yang telah dibaiki, berapa kos sebenar, siapa kontraktornya, berapa lama jaminan kerja diberikan dan apakah tindakan terhadap kontraktor yang gagal memenuhi spesifikasi.

Ketelusan seperti ini boleh mengurangkan ruang manipulasi dan meningkatkan keyakinan masyarakat terhadap pengurusan wang kerajaan.

Mengapa Jalan Raya Sabah Memerlukan Pemantauan Lebih Ketat?

Sabah mempunyai kepentingan ekonomi yang besar kepada Malaysia. Negeri ini menyumbang kepada sektor pertanian, pelancongan, perladangan, perikanan dan pelbagai aktiviti ekonomi lain.

Jaringan jalan raya yang baik merupakan asas kepada perkembangan semua sektor tersebut.

Apabila jalan rosak, kos penghantaran hasil pertanian meningkat. Peniaga menghadapi kesukaran membawa barangan, pelancong mungkin berhadapan perjalanan yang tidak selesa dan penduduk luar bandar kehilangan masa berharga untuk mendapatkan perkhidmatan asas.

Dalam keadaan tertentu, kelemahan infrastruktur juga boleh menyebabkan jurang pembangunan antara bandar dan pedalaman semakin melebar.

Oleh itu, kerajaan perlu memastikan setiap projek jalan raya mempunyai perancangan jangka panjang, penilaian risiko, kajian teknikal dan sistem pemantauan yang berkesan.

Pemberian kontrak juga perlu dilakukan secara telus berdasarkan keupayaan kontraktor, rekod prestasi dan kemampuan menyiapkan projek mengikut tempoh yang ditetapkan.

Kontraktor yang gagal memenuhi tanggungjawab tidak sepatutnya terus diberikan peluang tanpa penilaian yang sewajarnya.

Pada masa sama, agensi penguatkuasaan seperti Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia perlu menjalankan siasatan sekiranya terdapat bukti kukuh mengenai penyelewengan atau penyalahgunaan kuasa.

Rakyat Berhak Mengetahui Ke Mana Perginya Wang Pembayar Cukai

Isu jalan raya Sabah sebenarnya membawa kepada persoalan lebih besar mengenai tanggungjawab kerajaan dalam menguruskan wang rakyat.

Setiap peruntukan pembangunan datang daripada sumber kewangan awam.

Wang tersebut sepatutnya digunakan untuk meningkatkan taraf hidup masyarakat, bukan menjadi ruang untuk mengaut keuntungan melalui kegiatan yang menyalahi undang-undang.

Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri perlu memperkukuhkan sistem pemantauan projek, memperincikan laporan perbelanjaan dan memastikan penemuan audit diambil tindakan sehingga selesai.

Laporan kemajuan projek juga wajar dibuka kepada orang ramai melalui platform digital yang membolehkan masyarakat mengetahui status sebenar sesuatu projek, jumlah peruntukan, nama kontraktor, tarikh siap dan tahap pelaksanaan.

Jika berlaku kelewatan, kerajaan perlu memberikan penjelasan yang munasabah. Jika berlaku pelanggaran kontrak, tindakan perlu diambil. Jika wujud unsur rasuah, pihak yang terlibat perlu disiasat dan dibawa ke muka pengadilan berdasarkan bukti serta undang-undang.

Lebih penting, budaya menyalahkan kekurangan peruntukan semata-mata perlu dihentikan sekiranya masalah sebenar turut melibatkan kelemahan perancangan, pengurusan dan pengawasan.

Kesimpulan: Jangan Biarkan Rakyat Terus Membayar Harga Kegagalan Pengurusan

Masalah jalan raya di Sabah bukan sekadar isu lubang dan permukaan jalan yang rosak. Ia merupakan gambaran lebih luas tentang cabaran pembangunan, kecekapan pentadbiran, integriti pengurusan kewangan dan tanggungjawab terhadap kepentingan rakyat.

Projek yang lewat disiapkan, kos yang meningkat dan kelemahan pemantauan bukan perkara kecil apabila melibatkan wang awam bernilai berbilion ringgit.

Penemuan audit berkaitan Lebuh Raya Pan Borneo Sabah sepatutnya menjadi peringatan serius bahawa kelulusan peruntukan besar sahaja tidak menjamin pembangunan yang berjaya.

Apa yang lebih penting ialah memastikan setiap ringgit menghasilkan manfaat sebenar.

Rakyat Sabah tidak meminta sesuatu yang luar biasa. Mereka hanya mahukan jalan raya yang selamat, selesa dan boleh digunakan tanpa perlu sentiasa bimbang tentang kerosakan kenderaan, kemalangan atau perjalanan yang mengambil masa terlalu lama.

Persoalannya bukan sekadar berapa bilion ringgit telah diperuntukkan untuk membina dan membaiki jalan raya, tetapi berapa banyak hasil yang benar-benar dapat dinikmati oleh rakyat?

Jika peruntukan sudah diluluskan tetapi masalah terus berulang, pihak bertanggungjawab perlu memberikan jawapan.

Pembangunan tidak boleh sekadar gah dalam pengumuman, sedangkan rakyat masih terpaksa melalui jalan yang rosak setiap hari.

Wang rakyat mesti kembali kepada rakyat!

Rujukan fakta dan laporan

• Laporan Ketua Audit Negara: Projek Lebuh Raya Pan Borneo Sabah masih belum siap dan kos meningkat RM1 bilion.
• PAC akan menyiasat kelewatan projek Pan Borneo Sabah.
• Laporan Audit mengenai kelemahan penyelenggaraan jalan berturap Sabah.
• Jawapan rasmi Kementerian Kerja Raya di Dewan Negara mengenai peruntukan jalan Sabah.

Nota editorial: Artikel ini membezakan penemuan audit, kelemahan tadbir urus dan dakwaan rasuah. Kelemahan prosedur atau peningkatan kos bukan secara automatik bukti jenayah rasuah.

Semoga memberi manfaat.

-Sentiasapanas.com

Sambutan Hari Psoriasis Sedunia

Hari Psoriasis Sedunia atau World Psoriasis Day disambut pada 29 Oktober setiap tahun sebagai usaha global untuk meningkatkan kesedaran masyarakat mengenai penyakit psoriasis. Sambutan ini bukan sahaja bertujuan memberi maklumat tentang penyakit tersebut, malah membantu menghapuskan stigma terhadap pesakit yang sering berdepan diskriminasi akibat keadaan kulit mereka.

Walaupun psoriasis bukan penyakit berjangkit, masih ramai yang salah faham sehingga menyebabkan pesakit mengalami tekanan emosi, keyakinan diri yang rendah dan gangguan dalam kehidupan seharian.

Apakah Itu Psoriasis?

Psoriasis ialah penyakit kulit kronik yang berlaku apabila sistem imun badan menjadi terlalu aktif, menyebabkan sel-sel kulit membiak jauh lebih pantas daripada kadar normal.

Dalam keadaan biasa, sel kulit mengambil masa kira-kira 28 hingga 30 hari untuk diperbaharui.

Namun bagi pesakit psoriasis, proses ini berlaku dalam tempoh hanya 3 hingga 7 hari, menyebabkan sel kulit terkumpul dan membentuk tompokan tebal berwarna merah dengan sisik putih keperakan.

Psoriasis boleh berlaku kepada sesiapa sahaja tanpa mengira umur, jantina atau bangsa.

Gejala Psoriasis

Antara simptom yang sering dialami ialah:

Tompokan merah pada kulit.
Sisik putih atau keperakan.
Kulit kering dan merekah sehingga berdarah.
Rasa gatal atau pedih.
Kulit menjadi tebal.
Kuku menebal, berlubang atau berubah warna.
Sendi sakit dan bengkak (Psoriatic Arthritis).

Gejala boleh menjadi ringan atau serius bergantung kepada individu.

Jenis-Jenis Psoriasis

1. Psoriasis Plak

Ini merupakan jenis yang paling biasa berlaku. Ia menghasilkan tompokan merah yang diselaputi sisik putih tebal.

2. Psoriasis Guttate

Lebih kerap menyerang kanak-kanak dan remaja. Ruam berbentuk titisan kecil biasanya muncul selepas jangkitan tekak.

3. Psoriasis Inverse

Terjadi di kawasan lipatan badan seperti ketiak, pangkal paha dan bawah payudara.

4. Psoriasis Pustular

Menyebabkan lepuh kecil yang dipenuhi nanah tetapi bukan disebabkan jangkitan bakteria.

5. Psoriasis Erythrodermic

Jenis paling serius yang boleh melibatkan hampir seluruh permukaan kulit dan memerlukan rawatan segera.

Punca Psoriasis

Sehingga kini, punca sebenar psoriasis masih belum diketahui sepenuhnya.

Namun beberapa faktor dipercayai memainkan peranan penting, antaranya:

Faktor genetik.
Sistem imun yang tidak normal.
Tekanan emosi.
Jangkitan bakteria atau virus.
Kecederaan pada kulit.
Pengambilan ubat tertentu.
Merokok.
Pengambilan alkohol secara berlebihan.
Obesiti.

Adakah Psoriasis Berjangkit?

Jawapannya, Tidak! 

Psoriasis langsung tidak berjangkit walaupun melalui sentuhan kulit, berkongsi pakaian, menggunakan kolam renang yang sama atau berjabat tangan.

Inilah fakta paling penting yang ingin diketengahkan sempena Hari Psoriasis Sedunia kerana ramai pesakit masih berdepan layanan negatif akibat salah faham masyarakat.

Siapa Yang Berisiko?

Risiko mendapat psoriasis lebih tinggi sekiranya:

Ahli keluarga mempunyai psoriasis.
Mengalami tekanan berpanjangan.
Berat badan berlebihan.
Perokok.
Menghidap penyakit autoimun tertentu.

Komplikasi Psoriasis

Jika tidak dikawal dengan baik, psoriasis boleh meningkatkan risiko:

Psoriatic arthritis.
Penyakit jantung.
Tekanan darah tinggi.
Diabetes.
Obesiti.
Kemurungan.
Gangguan kebimbangan.
Penyakit hati berlemak.

Oleh itu, rawatan awal amat penting.

Rawatan Psoriasis

Walaupun belum ada penawar yang benar-benar menyembuhkan psoriasis, pelbagai rawatan mampu mengawal simptom.

Antaranya ialah:

Sapuan Krim:

Kortikosteroid.
Vitamin D analog.
Pelembap khas.

Fototerapi:

Rawatan menggunakan sinaran ultraviolet (UV) di bawah pemantauan doktor.

Ubat Oral:

Methotrexate.
Cyclosporine.
Acitretin.

Terapi Biologik:

Rawatan moden yang menyasarkan sistem imun bagi mengurangkan keradangan, terutama bagi pesakit psoriasis sederhana hingga teruk.

Cara Mengurangkan Serangan Psoriasis

Pesakit disarankan untuk:

Menggunakan pelembap setiap hari.
Elakkan menggaru kulit.
Mengurus tekanan dengan baik.
Berhenti merokok.
Mengurangkan pengambilan alkohol.
Mengamalkan pemakanan seimbang.
Mengekalkan berat badan ideal.
Mendapatkan rawatan berkala.

Kepentingan Hari Psoriasis Sedunia

Sambutan Hari Psoriasis Sedunia mempunyai beberapa objektif utama, antaranya:

Meningkatkan kesedaran masyarakat.
Menghapuskan diskriminasi terhadap pesakit.
Memberikan pendidikan mengenai penyakit psoriasis.
Menggalakkan diagnosis awal.
Memperluaskan akses kepada rawatan moden.
Memberi sokongan kepada pesakit dan keluarga.

Setiap tahun pelbagai organisasi kesihatan, hospital, persatuan pesakit serta institusi perubatan menganjurkan kempen pendidikan, ceramah kesihatan, pemeriksaan kulit dan program sokongan kepada komuniti.

Mitos Mengenai Psoriasis

Mitos: Psoriasis boleh berjangkit.
Fakta: Psoriasis bukan penyakit berjangkit.

Mitos: Psoriasis berpunca daripada kurang menjaga kebersihan.
Fakta: Penyakit ini berkaitan sistem imun, bukannya tahap kebersihan diri.

Mitos: Psoriasis hanya menyerang kulit.
Fakta: Ia juga boleh menjejaskan sendi, kesihatan mental dan meningkatkan risiko beberapa penyakit kronik.

Mitos: Tiada rawatan untuk psoriasis.
Fakta: Walaupun belum ada penawar, pelbagai rawatan moden mampu mengawal penyakit ini dengan berkesan.

Kesimpulan

Hari Psoriasis Sedunia yang disambut pada 29 Oktober merupakan platform penting untuk meningkatkan kefahaman masyarakat terhadap penyakit psoriasis.

Kesedaran yang lebih tinggi mampu mengurangkan stigma, menggalakkan pesakit mendapatkan rawatan lebih awal serta meningkatkan kualiti hidup mereka.

Psoriasis bukan sekadar masalah kulit, tetapi penyakit kronik yang memerlukan perhatian, rawatan berterusan dan sokongan daripada keluarga serta masyarakat.

Dengan ilmu yang betul, kita dapat membantu mewujudkan persekitaran yang lebih prihatin dan bebas daripada diskriminasi terhadap pesakit psoriasis.

Semoga memberi manfaat.

-Sentiasapanas.com

Kontroversi Penghinaan KAHF Cetus Kemarahan Rakyat Malaysia

Isu boikot produk Indonesia semakin hangat diperkatakan dalam kalangan rakyat Malaysia selepas jenama penjagaan diri lelaki terkenal dari Indonesia, Kahf, mencetuskan kontroversi menerusi satu hantaran media sosial yang dianggap memperlekehkan Malaysia dan beberapa negara jiran.

Kontroversi yang bermula daripada gurauan berkaitan bola sepak itu akhirnya bertukar menjadi isu sensitif melibatkan maruah negara, sentimen pengguna dan hubungan antara Malaysia dengan Indonesia.

Walaupun pihak Kahf telah memadamkan hantaran berkenaan serta mengeluarkan permohonan maaf secara terbuka, kemarahan sebahagian pengguna Malaysia masih belum reda.

Malah, tanda pagar #BoikotKahf mula mendapat perhatian apabila pengguna media sosial menyuarakan hasrat untuk berhenti membeli produk jenama tersebut.

Persoalannya, apakah sebenarnya yang berlaku sehingga rakyat Malaysia menyeru supaya produk Kahf diboikot? Adakah kontroversi ini turut memberi kesan kepada jenama Indonesia yang lain?

Punca Kontroversi Kahf Indonesia: Hantaran 'Hati-Hati Beda Level'

Kontroversi bermula selepas kejayaan pasukan bola sepak Indonesia menewaskan Thailand menerusi penentuan sepakan penalti dalam perlawanan akhir FIFA ASEAN Cup pada 5 Oktober 2026.

Susulan kemenangan tersebut, akaun rasmi Kahf di platform Threads, @kahfeveryday, telah memuat naik satu grafik yang mengandungi perkataan "HATI-HATI BEDA LEVEL".

Grafik berkenaan memperlihatkan bendera Indonesia diletakkan di bahagian atas, manakala bendera beberapa negara lain termasuk Malaysia, Thailand, Singapura dan Vietnam berada pada kedudukan lebih rendah.

Hantaran itu turut disertakan kapsyen berbahasa Indonesia, "Tutor cara masuk Eropa dong", yang membawa maksud meminta tunjuk ajar tentang cara untuk memasuki Eropah.

Walaupun kandungan tersebut mungkin dimaksudkan sebagai gurauan atau sindiran berkaitan persaingan bola sepak, sebahagian pengguna media sosial Malaysia menganggapnya sebagai tindakan memperlekehkan negara jiran.

Lebih mengecewakan, hantaran itu diterbitkan melalui akaun rasmi sebuah jenama komersial yang turut memasarkan produknya kepada pengguna Malaysia.

Bagi pengkritik, perkara tersebut bukan lagi sekadar persaingan antara penyokong bola sepak, sebaliknya menyentuh soal profesionalisme, sensitiviti budaya dan penghormatan terhadap pelanggan antarabangsa.

Netizen Malaysia Lancar Seruan Boikot Produk Kahf

Selepas hantaran kontroversi tersebut tular, pelbagai reaksi mula membanjiri media sosial.

Sebahagian pengguna Malaysia menyuarakan rasa kecewa terhadap tindakan Kahf yang dianggap tidak menghormati negara yang menjadi antara pasaran produknya.

Seruan boikot produk Kahf Indonesia kemudian mula tersebar, dengan tanda pagar #BoikotKahf digunakan untuk menyatakan bantahan terhadap tindakan jenama berkenaan.

Terdapat juga pengguna media sosial yang berkongsi gambar serta video membuang produk Kahf sebagai simbol protes, manakala sebahagian yang lain mendakwa telah membatalkan pesanan mereka.

Perkembangan tersebut memperlihatkan bagaimana satu hantaran media sosial mampu mencetuskan krisis reputasi terhadap sesebuah syarikat dalam tempoh yang singkat.

Namun begitu, tindakan boikot berkenaan merupakan reaksi sebahagian pengguna dan bukannya keputusan rasmi kerajaan Malaysia untuk melarang penjualan produk Indonesia.

Kahf Akhirnya Mohon Maaf Kepada Pengguna Malaysia

Susulan kecaman yang semakin meluas, pihak Kahf mengambil tindakan memadamkan hantaran kontroversi tersebut.

Pada 7 Oktober 2026, jenama berkenaan dilaporkan telah tampil mengemukakan permohonan maaf secara terbuka dengan mengakui kesilapan yang dilakukan.

Menurut kenyataan Kahf yang dilaporkan media tempatan, pihaknya mengambil tanggungjawab terhadap kandungan tersebut dan mengakui bahawa hantaran berkenaan tidak mencerminkan nilai penghormatan yang menjadi pegangan jenama itu.

Kahf turut menegaskan kepentingan hubungan persaudaraan antara rakyat Malaysia dan Indonesia serta berjanji untuk lebih berhati-hati terhadap sensitiviti negara dan budaya.

Bagaimanapun, permohonan maaf tersebut tidak serta-merta menghentikan seruan boikot.

Sebahagian pengguna menerima penjelasan Kahf dan berpandangan bahawa jenama tersebut wajar diberikan peluang memperbaiki kesilapan.

Sebaliknya, terdapat juga pengguna yang berpendapat bahawa permohonan maaf semata-mata tidak mencukupi tanpa perubahan nyata dalam pengurusan komunikasi dan pemasaran syarikat.

Siapa Pemilik Kahf? Jenama Penjagaan Lelaki Berasal dari Indonesia

Kahf merupakan jenama penjagaan diri lelaki yang diperkenalkan pada tahun 2020 oleh syarikat Indonesia, PT Paragon Technology and Innovation, yang turut dikenali sebagai ParagonCorp.

Jenama ini menawarkan pelbagai produk penjagaan diri termasuk pencuci muka, deodoran, minyak wangi, produk rambut serta penjagaan kulit lelaki.

Kahf semakin dikenali dalam pasaran serantau, termasuk Malaysia, menerusi pemasaran digital dan produk penjagaan diri yang menyasarkan pengguna lelaki moden.

Syarikat induknya, ParagonCorp, juga mempunyai beberapa jenama kecantikan lain seperti Wardah, Emina dan Make Over.

Oleh sebab hubungan pemilikan tersebut, kontroversi Kahf turut menyebabkan sebahagian pengguna mengaitkan jenama lain di bawah kumpulan syarikat yang sama dengan seruan boikot.

Bagaimanapun, adalah penting untuk membezakan antara tindakan yang dilakukan oleh akaun rasmi Kahf dengan tindakan jenama lain yang tidak semestinya terlibat dalam penerbitan hantaran kontroversi tersebut.

Boikot Produk Indonesia Turut Menjadi Perdebatan

Kontroversi Kahf kemudiannya berkembang menjadi perbincangan lebih luas mengenai kempen boikot produk Indonesia di Malaysia.

Antara jenama Indonesia yang turut disebut dalam perdebatan pengguna media sosial termasuk Indomie, Kopi Kenangan, J.CO dan beberapa produk lain yang berasal dari negara jiran tersebut.

Bagi sebahagian pengguna, tindakan mengurangkan pembelian produk Indonesia dilihat sebagai satu bentuk bantahan terhadap sentimen yang dianggap menghina Malaysia.

Namun, terdapat juga pihak yang mengingatkan bahawa tindakan sebuah jenama tidak seharusnya digunakan untuk menghukum keseluruhan rakyat, peniaga atau syarikat dari sesebuah negara.

Tambahan pula, hubungan perdagangan antara Malaysia dan Indonesia melibatkan pelbagai sektor ekonomi, termasuk pekerjaan, pengedaran barangan, perniagaan tempatan dan pelaburan.

Pada 8 Oktober 2026, Menteri Perdagangan Indonesia, Budi Santoso, dilaporkan menyatakan bahawa seruan boikot di media sosial Malaysia belum menunjukkan gangguan terhadap perdagangan dua hala berdasarkan pemantauan ketika itu.

Kenyataan berkenaan menunjukkan bahawa kemarahan yang tular di media sosial tidak semestinya membawa kesan ekonomi secara langsung pada skala yang sama.

Walau bagaimanapun, kesan jangka panjang terhadap jualan atau reputasi sesebuah jenama hanya dapat dinilai dengan lebih tepat melalui data jualan, perubahan permintaan pengguna dan prestasi perniagaan selepas kontroversi tersebut.

Selebriti Malaysia Turut Bersuara

Kontroversi Kahf turut mendapat perhatian beberapa selebriti dan personaliti terkenal Malaysia.

Penyanyi dan pelakon Alif Satar, yang merupakan duta jenama Kahf, dilaporkan menyatakan bahawa beliau tidak menyokong sebarang kandungan yang merendahkan negara atau individu lain.

Beliau turut menekankan bahawa rakyat Malaysia berhak mendapat penghormatan dan usaha memulihkan kepercayaan pengguna memerlukan tindakan yang lebih bermakna daripada sekadar permohonan maaf.

Pelakon Sharnaaz Ahmad pula menggesa rakyat Malaysia dan Indonesia supaya tidak membiarkan pertelingkahan di media sosial merosakkan hubungan baik antara masyarakat kedua-dua negara.

Sementara itu, petarung Muay Thai negara, Johan Ghazali, dilaporkan mengambil pendirian untuk terus menyokong Kahf dan berpandangan bahawa jenama tersebut wajar diberikan peluang selepas mengakui kesilapannya.

Perbezaan pandangan tersebut menunjukkan bahawa masyarakat Malaysia tidak mempunyai satu pendirian yang seragam dalam isu boikot Kahf.

Kempen Boikot Kahf: Pengajaran Besar Kepada Jenama Antarabangsa

Kontroversi Kahf membuktikan bahawa penggunaan media sosial oleh syarikat memerlukan tahap tanggungjawab yang tinggi, khususnya apabila sesuatu jenama menjalankan perniagaan merentasi sempadan negara.

Gurauan yang mungkin dianggap biasa dalam kalangan peminat bola sepak boleh membawa maksud berbeza apabila diterbitkan melalui akaun rasmi sebuah syarikat.

Dalam dunia perniagaan moden, pengguna bukan sahaja menilai produk berdasarkan harga, kualiti dan keberkesanannya, malah turut mengambil kira sikap, nilai serta cara sesebuah jenama berkomunikasi dengan masyarakat.

Bagi jenama antarabangsa, memahami sensitiviti budaya dan menghormati identiti negara pelanggan merupakan antara faktor penting untuk membina kepercayaan.

Kehilangan kepercayaan pengguna boleh berlaku dengan pantas, namun usaha membinanya semula mungkin memerlukan masa yang panjang.

Kontroversi ini juga mengingatkan pengguna tentang kepentingan membuat keputusan berdasarkan maklumat yang tepat dan bukannya semata-mata mengikuti emosi atau desakan media sosial.

Patutkah Rakyat Malaysia Terus Boikot Kahf dan Produk Indonesia?

Persoalan sama ada pengguna Malaysia patut meneruskan boikot terhadap Kahf akhirnya bergantung kepada pendirian serta pertimbangan masing-masing.

Pengguna mempunyai hak untuk memilih produk yang ingin dibeli atau tidak dibeli berdasarkan nilai dan prinsip peribadi.

Pada masa yang sama, perbezaan pendapat tidak seharusnya menjadi alasan untuk menghina rakyat Indonesia secara keseluruhan atau menyebarkan kebencian terhadap masyarakat negara jiran.

Malaysia dan Indonesia mempunyai hubungan sejarah, budaya, ekonomi serta kekeluargaan yang panjang. Hubungan tersebut jauh lebih besar daripada pertikaian melibatkan satu hantaran media sosial.

Boikot yang ditujukan kepada tindakan sebuah syarikat juga perlu dibezakan daripada sentimen negatif terhadap seluruh negara asalnya.

Bagi Kahf, cabaran sebenar selepas kontroversi ini bukan sekadar menghentikan kecaman, tetapi membuktikan bahawa syarikat berkenaan benar-benar mengambil pengajaran daripada kesilapan tersebut.

Kesimpulan: Isu Boikot Produk Kahf Indonesia Belum Berakhir

Isu boikot produk Indonesia melibatkan Kahf menjadi contoh jelas bagaimana satu kesilapan komunikasi digital mampu menjejaskan imej jenama dan mencetuskan perdebatan antara masyarakat dua negara.

Hantaran "Hati-Hati Beda Level" yang pada asalnya dikaitkan dengan persaingan bola sepak akhirnya menimbulkan kemarahan sebahagian rakyat Malaysia kerana dianggap tidak menghormati negara jiran.

Walaupun Kahf telah memadamkan hantaran tersebut dan membuat permohonan maaf, persoalan mengenai kepercayaan pengguna masih menjadi perhatian.

Sama ada pengguna Malaysia akan terus memboikot produk Kahf atau kembali menyokong jenama tersebut bergantung kepada perkembangan seterusnya serta tindakan syarikat dalam memperbaiki hubungan dengan pelanggan.

Apa yang pasti, kontroversi ini membawa satu pengajaran penting kepada semua jenama antarabangsa: kepercayaan pelanggan bukan hanya dibina melalui kualiti produk, tetapi juga melalui rasa hormat, tanggungjawab dan kepekaan terhadap masyarakat yang menyokong perniagaan mereka.

Semoga memberi manfaat.

-Sentiasapanas.com

NFT: Penipuan Terbesar di Abad Ini?

NFT pernah dipromosikan sebagai revolusi yang bakal mengubah cara manusia memiliki karya seni, muzik, permainan video dan aset digital. Pada kemuncak kegilaannya, gambar digital yang kelihatan sederhana boleh dijual dengan harga ratusan ribu malah jutaan dolar.

Selebriti, pelabur, syarikat besar dan influencer berlumba-lumba memasuki pasaran ini kerana takut ketinggalan peluang kekayaan baharu.

Namun selepas demam NFT reda, persoalan yang jauh lebih tidak selesa mula timbul. Adakah NFT benar-benar revolusi pemilikan digital atau ia sekadar eksperimen spekulatif besar-besaran yang membolehkan segelintir pihak menjadi kaya ketika orang ramai membeli aset pada harga yang sukar dipertahankan?

Menyebut seluruh NFT sebagai "penipuan" sebenarnya terlalu mudah. Teknologi NFT itu sendiri hanyalah satu mekanisme untuk merekod pemilikan atau token unik pada blockchain.

Masalah sebenar muncul apabila teknologi tersebut dibungkus dengan janji keuntungan, kelangkaan buatan, pemasaran agresif dan spekulasi sehingga harga sesuatu token menjadi jauh lebih penting daripada kegunaannya.

Apa Sebenarnya NFT?

NFT ialah singkatan kepada Non-Fungible Token atau token tidak boleh ditukar ganti.

Berbeza dengan Bitcoin, di mana satu Bitcoin pada asasnya boleh ditukar dengan Bitcoin lain yang sama nilainya, setiap NFT mempunyai identiti digital tersendiri.

NFT biasanya direkodkan pada blockchain dan boleh digunakan untuk menunjukkan bahawa sesuatu alamat dompet memiliki token tertentu.

Token itu kemudian boleh dikaitkan dengan gambar, video, muzik, item permainan atau aset digital lain. Disinilah salah faham besar bermula.

Apabila seseorang membeli NFT sebuah gambar, dia tidak semestinya membeli hak cipta gambar tersebut.

Dalam banyak keadaan, pembeli memperoleh token blockchain yang merujuk kepada aset itu, sedangkan hak cipta dan hak komersial bergantung kepada syarat projek berkenaan.

Dengan kata lain, "memiliki NFT" tidak semestinya sama dengan memiliki segala hak terhadap karya yang dipaparkan.

Bagaimana NFT Bertukar Menjadi Demam Spekulasi?

NFT bukan sekadar menjadi popular kerana teknologinya. Ia menjadi fenomena kerana wujud satu naratif yang sangat berkuasa: Beli sekarang sebelum harganya naik!

Apabila seseorang membeli NFT pada harga RM1,000 kemudian menjualnya pada RM10,000, orang lain melihat keuntungan tersebut lalu mahu melakukan perkara sama.

Pembeli seterusnya mungkin membayar RM20,000 kerana percaya akan ada orang lain yang sanggup membayar RM30,000.

Selagi terdapat pembeli baharu, harga boleh terus meningkat.

Masalahnya ialah kenaikan harga tidak semestinya mencerminkan peningkatan nilai sebenar sesuatu aset. Ia boleh berlaku semata-mata kerana pasaran percaya orang lain akan membayar lebih mahal pada masa hadapan.

Fenomena seperti ini mempunyai persamaan dengan konsep "greater fool theory", iaitu seseorang sanggup membeli aset pada harga yang sangat tinggi kerana percaya akan muncul pembeli lain yang sanggup membayar harga lebih tinggi lagi.

Permainan menjadi berbahaya apabila pembeli terakhir tidak lagi muncul.

Jual Gambar Digital Dengan Harga Jutaan

Salah satu sebab NFT mendapat perhatian dunia ialah harga jualan karya tertentu yang luar biasa tinggi.

Karya digital Beeple bertajuk Everydays: The First 5000 Days, misalnya, dijual oleh Christie's pada tahun 2021 dengan harga sekitar AS$69 juta.

Jualan seperti ini memberikan legitimasi luar biasa kepada industri NFT.

Orang ramai mula berfikir bahawa jika sebuah karya digital boleh bernilai puluhan juta dolar, mungkin NFT bernilai beberapa ratus atau beberapa ribu dolar yang mereka beli hari ini juga boleh menjadi sangat mahal suatu hari nanti.

Tetapi terdapat perbezaan besar antara kemungkinan dan kebarangkalian.

Hakikat bahawa beberapa NFT berjaya dijual pada harga luar biasa tidak bermaksud jutaan NFT lain mempunyai nilai ekonomi yang sama.

Inilah antara bias psikologi paling kuat dalam pasaran spekulatif. Manusia cenderung melihat pemenang yang menjadi jutawan tetapi jarang melihat ribuan orang yang membeli aset yang akhirnya sukar dijual.

Kelangkaan Digital Yang Dicipta

Sebelum NFT, salah satu masalah utama pemilikan digital ialah fail boleh disalin hampir tanpa kos.

Sebuah gambar boleh disalin sejuta kali dan setiap salinan kelihatan hampir sama.

NFT cuba menyelesaikan persoalan tersebut dengan mencipta rekod pemilikan unik pada blockchain.

Walaupun gambar boleh disalin, token tertentu tetap mempunyai pemilik yang boleh dikenal pasti melalui blockchain. Idea ini menarik.

Namun, ia turut melahirkan sesuatu yang aneh dalam ekonomi digital: Kelangkaan yang sengaja dicipta!

Fail digital secara semula jadi boleh disalin dengan mudah, tetapi NFT membolehkan pencipta mengatakan bahawa hanya terdapat 10,000 token rasmi bagi sesuatu koleksi.

Kelangkaan itu kemudian digunakan untuk membentuk persepsi nilai.

Tetapi sesuatu yang terhad tidak semestinya bernilai.

Anda boleh mencipta hanya satu fail gambar dalam dunia dan mengisytiharkannya sebagai edisi tunggal. Itu menjadikannya jarang, tetapi tidak secara automatik menjadikannya berharga.

Nilai hanya wujud apabila manusia lain bersetuju bahawa mereka mahu memilikinya.

FOMO Menjadi Mesin Pemasaran NFT

Fear of Missing Out atau FOMO memainkan peranan besar dalam ledakan NFT.

Media sosial dipenuhi cerita orang yang membeli NFT murah kemudian menjualnya berkali-kali ganda lebih mahal.

Influencer menunjukkan koleksi NFT mereka. Selebriti menggunakan NFT sebagai gambar profil. Komuniti Discord dan X pula dipenuhi perbincangan mengenai projek yang dikatakan bakal "meletup".

Situasi tersebut menghasilkan tekanan psikologi.

Orang ramai bukan sahaja mahu mendapatkan keuntungan. Mereka takut menjadi orang yang terlepas peluang.

Ayat seperti "tinggal 500 sahaja", "floor price sedang naik", "whitelist hampir penuh" dan "next blue-chip NFT" menjadi sebahagian daripada budaya pemasaran industri tersebut.

Apabila emosi menguasai keputusan kewangan, persoalan paling penting sering tidak ditanya.

Siapa sebenarnya yang akan membeli NFT ini daripada saya nanti?

Wash Trading Boleh Mewujudkan Ilusi Permintaan

Salah satu kelemahan pasaran NFT ialah kemungkinan berlakunya wash trading.

Secara mudah, seseorang boleh melakukan transaksi antara dompet yang berada di bawah kawalannya sendiri atau berkoordinasi dengan pihak lain untuk mencipta gambaran bahawa NFT tertentu mempunyai aktiviti perdagangan dan permintaan tinggi.

Bayangkan sebuah NFT asalnya hampir tidak mempunyai permintaan.

Pemilik boleh memindahkan atau memperdagangkan NFT itu melalui beberapa dompet sehingga rekod blockchain menunjukkan beberapa transaksi pada harga semakin tinggi.

Pembeli luar yang melihat sejarah tersebut mungkin menyangka pasaran benar-benar berminat terhadap NFT berkenaan.

Ironinya, blockchain menjadikan transaksi sangat telus, tetapi alamat dompet tidak semestinya terus menunjukkan identiti manusia sebenar di belakangnya.

Transaksi boleh dilihat. Hubungan sebenar antara pemilik dompet kadangkala jauh lebih sukar dibuktikan.

Rug Pull: Apabila Pembangun Menghilang Bersama Wang

Masalah yang lebih jelas ialah rug pull.

Dalam senario ini, pembangun melancarkan projek NFT dengan janji besar. Mereka mungkin menjanjikan permainan, metaverse, token, akses eksklusif, komuniti elit atau pelbagai manfaat pada masa depan.

Orang ramai membeli NFT kerana percaya kepada roadmap tersebut.

Selepas jualan berjaya mengumpulkan wang yang banyak, pembangunan menjadi perlahan. Media sosial tidak lagi aktif. Janji tidak ditunaikan.

Dalam kes paling buruk, pasukan projek terus menghilang.

NFT masih berada dalam dompet pembeli, tetapi permintaan terhadapnya boleh runtuh kerana sebab utama orang membelinya ialah kepercayaan terhadap projek tersebut.

Blockchain tidak mampu memaksa manusia menunaikan janji.

Teknologi boleh memastikan token tidak dipalsukan dengan mudah, tetapi ia tidak boleh memastikan pengasas sesuatu projek mempunyai integriti.

Pump and Dump Dalam Dunia NFT

Satu lagi risiko ialah manipulasi harga.

Pihak tertentu membeli NFT ketika harganya masih rendah kemudian mempromosikan projek tersebut secara agresif.

Apabila semakin ramai pembeli masuk, harga meningkat.

Pemegang awal kemudian menjual pegangan mereka pada harga tinggi.

Apabila tekanan jualan meningkat dan minat pembeli baharu berkurang, harga jatuh.

Orang yang masuk lewat akhirnya menanggung kerugian.

Masalah utama di sini bukan unik kepada NFT. Corak pump and dump telah lama wujud dalam pelbagai pasaran spekulatif.

NFT hanya menyediakan medan baharu untuk permainan lama.

Influencer dan Selebriti Membantu Membina Hype

Populariti NFT turut didorong oleh selebriti dan influencer.

Apabila seseorang yang mempunyai jutaan pengikut mempromosikan projek tertentu, permintaan boleh meningkat dengan cepat.

Namun pengikut mungkin tidak mengetahui sama ada individu tersebut benar-benar percaya terhadap projek itu, menerima bayaran untuk promosi atau mempunyai kepentingan kewangan tertentu.

Perbezaan maklumat inilah yang menjadikan pasaran sangat berbahaya kepada pembeli biasa.

Seorang pembeli mungkin menganggap selebriti tersebut "membeli kerana yakin". Realitinya mungkin jauh lebih kompleks.

Sebab itu populariti seseorang tidak boleh dianggap sebagai bukti bahawa sesuatu aset merupakan pelaburan yang baik.

Harga NFT Tidak Sama Dengan Nilai NFT

Salah satu kekeliruan terbesar semasa kegilaan NFT ialah menyamakan harga dengan nilai.

Jika NFT dijual dengan harga RM100,000, orang menganggap ia bernilai RM100,000.

Tetapi harga sebenarnya hanya menunjukkan bahawa terdapat transaksi pada nilai tersebut.

Soalan lebih penting ialah sama ada terdapat pasaran yang cukup besar untuk menjualnya semula pada harga sama.

Aset yang sangat tidak cair boleh mempunyai harga terakhir yang tinggi tetapi hampir tiada pembeli apabila pemilik mahu menjual.

Ini bermakna "nilai portfolio" yang kelihatan besar di skrin tidak semestinya boleh ditukar kepada wang tunai dengan mudah.

Dalam pasaran yang terlalu bergantung kepada sentimen, nilai boleh hilang dengan sangat cepat apabila perhatian orang ramai berpindah ke tempat lain.

Apabila Muzik Berhenti, Siapa Pegang Kerusi Terakhir?

Pasaran spekulatif biasanya kelihatan hebat ketika harga sedang meningkat. Semua orang nampak bijak.

Pembeli awal mendapat keuntungan. Influencer mendapat perhatian. Marketplace memperoleh yuran. Pencipta menjual koleksi. Pedagang mendapat peluang arbitrage.

Tetapi sistem seperti ini memerlukan satu bahan bakar penting: Pembeli.

Apabila aliran pembeli baharu semakin perlahan, harga mula kehilangan momentum.

Pemilik yang mahu keluar terpaksa menawarkan harga lebih rendah. Harga lantai jatuh. Sentimen berubah. Orang lain mula menjual kerana takut mengalami kerugian lebih besar.

Kitaran yang pernah menaikkan harga kemudian bergerak dalam arah bertentangan.

Adakah Semua NFT Satu Penipuan?

Tidak.

Mengatakan semua NFT adalah scam merupakan dakwaan yang terlalu luas dan secara teknikal tidak tepat.

NFT ialah teknologi. Penipuan ialah tindakan manusia.

Terdapat penggunaan NFT yang tidak bergantung kepada janji seseorang akan menjadi kaya. Token unik secara teori boleh digunakan untuk tiket, keahlian, koleksi digital, item permainan, sijil atau bentuk pengesahan pemilikan tertentu.

Persoalan sebenar bukan sama ada NFT boleh digunakan.

Persoalannya ialah sama ada penggunaan tersebut benar-benar memerlukan blockchain dan memberikan kelebihan yang cukup besar berbanding sistem pangkalan data biasa.

Jika sebuah syarikat boleh menyediakan fungsi sama menggunakan sistem tradisional dengan kos lebih rendah dan pengalaman pengguna lebih mudah, penggunaan NFT mungkin sekadar strategi pemasaran.

Teknologi Yang Menarik Tidak Menjamin Pelaburan Yang Baik

Ini mungkin pengajaran terbesar daripada fenomena NFT.

Teknologi boleh menjadi menarik tetapi aset yang dibina menggunakan teknologi tersebut masih boleh menjadi pelaburan buruk.

Internet merupakan teknologi revolusioner. Namun ketika gelembung dot-com, banyak syarikat internet tetap gagal.

Blockchain juga boleh mempunyai kegunaan sebenar tanpa bermaksud setiap token yang dicipta di atas blockchain mempunyai nilai.

Kesilapan besar pelabur ialah melompat daripada kenyataan "teknologi ini mungkin berguna" kepada kesimpulan "aset ini pasti akan naik harga".

Kedua-duanya merupakan perkara yang sangat berbeza.

Siapa Yang Sebenarnya Menjadi Kaya?

Apabila berlaku ledakan spekulatif, kita biasanya mendengar cerita mereka yang menang.

Tetapi terdapat satu soalan yang lebih menarik.

Dari mana datangnya keuntungan tersebut?

Jika seseorang membeli NFT dengan harga RM1,000 kemudian menjualnya kepada orang lain dengan harga RM10,000, keuntungan RM9,000 itu datang daripada pembeli baharu.

Jika pembeli kedua menjualnya pada harga RM50,000, wang tersebut datang daripada pembeli ketiga.

Proses itu boleh berterusan selagi terdapat permintaan.

Tetapi NFT tidak menghasilkan aliran tunai secara automatik seperti perniagaan yang menjual produk atau hartanah yang menghasilkan sewa.

Bagi banyak koleksi NFT spekulatif, keuntungan pemilik sangat bergantung kepada kesediaan orang lain membayar harga lebih tinggi.

Itulah hakikat ekonomi yang sering tenggelam ketika pasaran sedang mengalami euforia.

NFT Bukan Penipuan Terbesar, Tetapi Ia Memberi Pengajaran Besar

Jadi, adakah NFT penipuan terbesar di abad ini?

Sebagai tajuk, persoalan itu memang provokatif. Sebagai kesimpulan fakta, ia terlalu mutlak.

Lebih tepat untuk mengatakan bahawa ledakan NFT menjadi salah satu eksperimen spekulasi digital paling menarik pada era blockchain dan pada masa yang sama membuka ruang kepada projek lemah, manipulasi pasaran, rug pull, wash trading, pemasaran mengelirukan serta pembelian berasaskan FOMO.

Teknologi NFT tidak semestinya penipuan.

Tetapi teknologi yang sah boleh digunakan untuk menjual sesuatu dengan naratif yang tidak munasabah.

Dan di situlah garis pemisah yang ramai gagal melihat ketika harga sedang naik.

Pengajaran Daripada Kejatuhan Demam NFT

Sejarah kewangan berulang dalam bentuk berbeza.

Dahulu manusia berspekulasi terhadap tanah, saham, komoditi dan pelbagai aset lain. Pada zaman digital, manusia boleh berspekulasi terhadap token yang mewakili gambar.

Teknologinya berubah tetapi psikologi manusia hampir sama.

Ketakutan, ketamakan, status sosial dan keinginan menjadi kaya dengan cepat masih menjadi bahan bakar utama gelembung spekulatif.

Sebab itu soalan paling penting sebelum membeli aset bukanlah, "Berapa tinggi harganya boleh naik?"

Soalan yang lebih tajam ialah, "Mengapa orang lain perlu membelinya daripada saya pada harga yang lebih tinggi?"

Jika satu-satunya jawapan ialah kerana harga dijangka terus naik, risiko sebenarnya sudah berada di depan mata.

NFT mungkin bukan penipuan terbesar abad ini. Namun fenomenanya menunjukkan sesuatu yang lebih penting: Pada zaman digital, manusia tidak memerlukan aset fizikal untuk mencipta gelembung bernilai berbilion dolar.

Kita hanya memerlukan sebuah cerita yang cukup menarik, teknologi yang sukar difahami, sedikit bukti bahawa orang lain sudah menjadi kaya dan jutaan manusia yang takut menjadi orang terakhir yang terlepas peluang.

Semoga memberi manfaat.

-Sentiasapanas.com

Sistem Pemarkahan Sukan Tenis dan Istilah Pelik Yang Perlu Difahami

Tenis mungkin kelihatan seperti sukan yang mudah kerana objektifnya cukup jelas, iaitu memukul bola melepasi jaring supaya pihak lawan gagal mengembalikannya.

Namun, apabila mula menonton perlawanan tenis secara serius, ramai penonton akan berasa keliru dengan sistem pemarkahan yang menggunakan angka 15, 30 dan 40, selain pelbagai istilah pelik seperti deuce, advantage, love, break point dan tie-break.

Sebenarnya, sistem pemarkahan tenis mempunyai struktur yang tersendiri dan menjadi antara perkara paling menarik dalam sukan ini.

Untuk memahami perlawanan dengan lebih baik, seseorang perlu mengetahui perbezaan antara mata, game, set dan perlawanan serta memahami istilah yang sering digunakan oleh pengadil dan pengulas sukan.

Bagaimana Sistem Pemarkahan Tenis Berfungsi?

Secara asasnya, pemarkahan tenis mempunyai empat peringkat utama, iaitu mata (point), game, set dan perlawanan (match).

Pemain perlu memenangi mata untuk memenangi game, memenangi game untuk memenangi set dan set pula digunakan untuk menentukan pemenang keseluruhan perlawanan.

Apabila seorang pemain memenangi mata pertama dalam sesuatu game, skornya biasanya disebut sebagai 15.

Mata kedua menjadikan skor 30, manakala mata ketiga menjadi 40. Jika pemain memenangi mata berikutnya dalam keadaan tertentu, dia boleh memenangi game tersebut.

Sebagai contoh, jika seorang pemain memenangi empat mata berturut-turut tanpa lawannya memenangi sebarang mata, skornya akan bergerak daripada 0 kepada 15, kemudian 30, 40 dan akhirnya memenangi game.

Oleh sebab itulah kiraan 15, 30 dan 40 diamalkan dengan 45 diubah kepada 40 bagi memudahkan sebutannya.

Persoalan yang sering timbul ialah mengapa tenis tidak menggunakan sistem 1, 2, 3 dan 4 seperti kebanyakan sukan lain.

Asal-usul penggunaan 15, 30 dan 40 tidak mempunyai satu penjelasan sejarah yang benar-benar muktamad.

Terdapat beberapa teori mengenai perkembangannya, termasuk kaitan dengan sistem pemarkahan zaman awal tenis dan penggunaan muka jam sebagai gambaran kedudukan skor.

Apa Maksud "Love" Dalam Tenis?

Salah satu istilah tenis yang paling mengelirukan ialah love. Dalam tenis, love bermaksud sifar atau kosong.

Sebagai contoh, jika skor ialah 30-0, pengadil boleh menyebutnya sebagai "30-love". Jika skor 40-0, ia pula disebut sebagai "40-love".

Istilah ini tidak bermaksud pemain sedang menunjukkan rasa cinta kepada lawannya.

Asal-usul perkataan love dalam tenis juga sering dikaitkan dengan pelbagai teori sejarah dan bahasa, tetapi tiada satu penjelasan yang benar-benar disepakati sebagai asal tunggal istilah tersebut.

Apa Itu Deuce?

Deuce berlaku apabila kedua-dua pemain mencapai skor 40-40 dalam sesuatu game.

Pada kedudukan ini, pemain tidak boleh memenangi game hanya dengan memenangi satu mata.

Sebaliknya, seorang pemain perlu memenangi dua mata berturut-turut untuk mengambil game tersebut.

Selepas deuce, pemain yang memenangi mata seterusnya memperoleh advantage. Jika pemain tersebut memenangi mata berikutnya sekali lagi, dia memenangi game.

Namun, jika pemain yang berada dalam keadaan advantage gagal memenangi mata seterusnya, skor kembali kepada deuce.

Keadaan ini boleh berulang beberapa kali dan menyebabkan satu game berlangsung jauh lebih lama berbanding biasa.

Inilah antara sebab mengapa satu game tenis kadangkala boleh mengambil masa yang panjang walaupun hanya memerlukan beberapa mata untuk menentukan pemenangnya.

Apa Maksud Advantage?

Advantage atau adv digunakan apabila seseorang pemain memenangi satu mata selepas kedudukan deuce.

Contohnya, jika skor berada pada 40-40 dan Pemain A memenangi mata berikutnya, kedudukannya menjadi advantage A. Pemain A kemudian hanya memerlukan satu lagi mata untuk memenangi game.

Jika Pemain B memenangi mata seterusnya, skor kembali kepada deuce.

Istilah ini juga boleh disebut sebagai advantage server apabila pemain yang melakukan servis berada dalam kedudukan tersebut, atau advantage receiver apabila pemain yang menerima servis mendapat kelebihan.

Apa Itu Game Dalam Tenis?

Dalam tenis, game bukan bermaksud keseluruhan perlawanan. Ia merupakan satu unit pemarkahan yang lebih kecil.

Seorang pemain biasanya perlu memenangi sekurang-kurangnya empat mata untuk memenangi satu game, tetapi dia mesti mempunyai kelebihan sekurang-kurangnya dua mata jika skor mencapai deuce.

Beberapa game kemudiannya membentuk satu set.

Sebagai contoh, seorang pemain mungkin memenangi game pertama, kemudian lawannya memenangi game kedua. Skor set ketika itu menjadi 1-1.

Perlawanan kemudiannya diteruskan sehingga salah seorang pemain memenuhi syarat untuk memenangi set.

Apa Itu Set?

Set terdiri daripada beberapa game. Dalam format tenis yang biasa digunakan, pemain lazimnya perlu memenangi sekurang-kurangnya enam game dengan kelebihan dua game untuk mengambil satu set.

Sebagai contoh, skor 6-3 bermakna seorang pemain memenangi enam game manakala lawannya memenangi tiga game. Pemain yang memperoleh enam game dengan syarat kemenangan tersebut akan memenangi set.

Namun, jika skor menjadi 6-5, set belum semestinya tamat. Pemain yang mendahului perlu memenangi game berikutnya untuk mencapai 7-5.

Jika skor menjadi 6-6, format pertandingan tertentu akan menggunakan tie-break untuk menentukan pemenang set.

Apa Itu Tie-Break?

Tie-break digunakan untuk menentukan pemenang apabila skor game dalam satu set mencapai keadaan tertentu, biasanya 6-6 dalam format yang menggunakannya.

Berbeza dengan pemarkahan biasa 15, 30 dan 40, mata tie-break dikira menggunakan nombor biasa, iaitu 1, 2, 3 dan seterusnya.

Dalam format tie-break biasa, pemain perlu mencapai sekurang-kurangnya tujuh mata dengan kelebihan dua mata untuk memenanginya.

Oleh itu, skor boleh menjadi 7-5, 7-4 atau 8-6 dan seterusnya.

Dalam pertandingan profesional, format tie-break boleh berbeza mengikut kejohanan dan peraturan pertandingan.

Oleh sebab itu, penonton tidak sepatutnya menganggap semua kejohanan tenis menggunakan format yang sama.

Apa Itu Match Point?

Match point ialah keadaan apabila seorang pemain hanya memerlukan satu mata lagi untuk memenangi keseluruhan perlawanan.

Ia merupakan antara detik paling mendebarkan dalam tenis. Jika pemain tersebut memenangi mata berkenaan, perlawanan tamat dan dia menjadi pemenang.

Namun, jika lawan berjaya menyelamatkan match point, perlawanan akan diteruskan.

Istilah yang sama digunakan untuk situasi lain. Set point bermaksud pemain memerlukan satu mata untuk memenangi set, manakala game point bermaksud pemain berada pada kedudukan untuk memenangi game.

Apa Itu Break Point?

Break point berlaku apabila pemain yang sedang menerima servis mempunyai peluang untuk memenangi game yang sedang dimainkan oleh pihak lawan.

Keadaan ini penting kerana pemain yang melakukan servis biasanya mempunyai kelebihan.

Jika penerima servis memenangi game tersebut, dia dikatakan melakukan break terhadap servis lawannya.

Contohnya, jika Pemain A sedang melakukan servis dan Pemain B mempunyai break point, Pemain B hanya memerlukan satu mata untuk memenangi game tersebut.

Jika berjaya, Pemain B memperoleh kelebihan besar dalam set berkenaan.

Apa Itu Break of Serve?

Break of serve berlaku apabila pemain yang menerima servis berjaya memenangi game servis lawannya.

Dalam tenis, memenangi game ketika melakukan servis dianggap sesuatu yang sangat penting.

Oleh itu, apabila seorang pemain berjaya memenangi game ketika lawannya melakukan servis, ia biasanya memberikan kelebihan dari segi kedudukan set.

Sebagai contoh, jika Pemain A menang 3-2 selepas berjaya mematahkan servis Pemain B, Pemain A kini mempunyai kelebihan dalam set tersebut.

Apa Maksud Hold Serve?

Hold serve ialah apabila pemain yang melakukan servis berjaya memenangi game servisnya sendiri.

Dalam perlawanan tenis profesional, keupayaan untuk mengekalkan servis sangat penting.

Pemain yang konsisten melakukan hold serve dan pada masa sama berjaya mendapatkan break daripada lawannya biasanya mempunyai peluang lebih baik untuk mengawal set.

Apa Itu Rally?

Rally merujuk kepada pertukaran pukulan antara dua pemain selepas bola dimainkan secara sah.

Semakin lama rally, semakin banyak pukulan berlaku sebelum salah seorang pemain gagal mengembalikan bola atau melakukan kesalahan.

Dalam tenis moden, rally panjang sering menguji kecergasan fizikal, ketepatan pukulan dan keupayaan pemain mengawal tempo permainan.

Apa Itu Ace?

Ace ialah servis yang tidak berjaya disentuh oleh pemain yang menerima servis dan menghasilkan mata secara langsung.

Ace merupakan salah satu senjata utama pemain yang mempunyai servis kuat.

Namun, kelajuan servis bukan satu-satunya faktor penting kerana ketepatan lokasi dan variasi arah servis juga boleh menyukarkan lawan.

Apa Itu Double Fault?

Double fault berlaku apabila pemain melakukan dua kesalahan servis berturut-turut dalam satu mata.

Setiap pemain diberikan dua percubaan untuk melakukan servis yang sah. Jika kedua-duanya gagal, mata diberikan kepada pihak lawan.

Double fault boleh menjadi kesilapan yang sangat mahal, khususnya apabila berlaku ketika skor kritikal seperti break point atau set point.

Apa Itu Unforced Error?

Unforced error ialah kesilapan yang dilakukan oleh pemain tanpa tekanan jelas daripada pukulan lawan.

Contohnya, pemain mempunyai peluang melakukan pukulan mudah tetapi bola terkena jaring atau keluar gelanggang.

Istilah ini penting dalam analisis tenis kerana ia menunjukkan jumlah kesilapan yang mungkin sebenarnya boleh dielakkan oleh seseorang pemain.

Apa Itu Forced Error?

Berbeza dengan unforced error, forced error berlaku apabila pemain melakukan kesilapan akibat tekanan atau pukulan berkualiti tinggi daripada lawan.

Sebagai contoh, lawan melakukan pukulan yang sangat tajam ke sudut gelanggang sehingga pemain terpaksa berlari dan melakukan pukulan sukar.

Jika bola tersebut keluar, kesilapan itu boleh dikategorikan sebagai forced error.

Perbezaan antara forced error dan unforced error kadangkala bergantung pada penilaian statistik pertandingan.

Apa Itu Forehand dan Backhand?

Forehand ialah pukulan yang dilakukan pada bahagian sisi dominan badan pemain, manakala backhand biasanya dilakukan pada sisi bertentangan.

Pemain tenis profesional mempunyai variasi teknik yang sangat luas. Ada pemain yang menggunakan one-handed backhand, manakala pemain lain menggunakan two-handed backhand.

Kedua-duanya mempunyai kelebihan dan kelemahan tersendiri bergantung pada gaya permainan, permukaan gelanggang dan situasi perlawanan.

Apa Itu Volley?

Volley ialah pukulan yang dilakukan sebelum bola melantun di gelanggang.

Pukulan ini biasanya dilakukan berhampiran jaring dan memerlukan tindak balas yang pantas.

Pemain yang gemar bermain secara agresif di kawasan hadapan gelanggang sering menggunakan volley untuk menamatkan rally dengan cepat.

Apa Itu Lob?

Lob ialah pukulan yang dihantar tinggi melepasi pemain lawan, biasanya ketika lawan berada berhampiran jaring.

Lob boleh digunakan sebagai pukulan bertahan untuk mendapatkan semula posisi atau sebagai serangan untuk menghukum lawan yang terlalu dekat dengan jaring.

Jika dilakukan dengan tepat, bola akan jatuh jauh di belakang lawan dan sukar untuk dikejar.

Apa Itu Drop Shot?

Drop shot ialah pukulan lembut yang sengaja dimainkan supaya bola jatuh dekat dengan jaring di kawasan lawan.

Ia berkesan apabila lawan berada jauh di belakang gelanggang. Pemain perlu mengawal kekuatan pukulan dengan tepat kerana jika terlalu kuat, bola mungkin memberikan peluang mudah kepada lawan.

Kenapa Skor Tenis Nampak Rumit?

Sistem pemarkahan tenis sebenarnya tidak terlalu rumit apabila hierarkinya difahami.

Pemain mengumpul mata, mata membentuk game, game membentuk set, manakala set menentukan pemenang perlawanan.

Kekeliruan biasanya berlaku kerana istilah seperti deuce, advantage, break point dan tie-break muncul secara tiba-tiba ketika menonton perlawanan.

Selain itu, format pertandingan juga boleh berbeza.

Sesetengah kejohanan menggunakan format terbaik daripada tiga set, manakala pertandingan lelaki Grand Slam secara tradisinya menggunakan format terbaik daripada lima set.

Peraturan khusus tentang tie-break juga boleh berubah mengikut kejohanan dan kategori pertandingan.

Cara Paling Mudah Memahami Tenis Ketika Menonton

Daripada cuba menghafal semua istilah sekaligus, penonton boleh melihat perlawanan mengikut empat lapisan.

Pertama, perhatikan siapa yang memenangi mata. Kemudian lihat jumlah game yang dimenangi setiap pemain. Selepas itu, perhatikan kedudukan set dan akhirnya jumlah set yang telah dimenangi.

Apabila sudah biasa dengan konsep tersebut, istilah seperti love, deuce, advantage, break point dan match point akan menjadi lebih mudah difahami.

Yang paling penting, jangan menganggap pemain yang mendahului dari segi jumlah mata semestinya sedang mendahului perlawanan.

Dalam tenis, kedudukan mata, game dan set adalah perkara yang berbeza.

Seorang pemain mungkin memenangi lebih banyak mata secara keseluruhan tetapi masih kalah kerana gagal memenangi mata-mata penting pada saat kritikal.

Kesimpulan

Sistem pemarkahan tenis mempunyai sejarah dan struktur yang unik.

Penggunaan istilah seperti love, deuce, advantage, break point dan tie-break mungkin kelihatan pelik kepada penonton baharu, tetapi semuanya mempunyai fungsi tertentu dalam menentukan perjalanan sesuatu perlawanan.

Apabila konsep mata, game, set dan match sudah difahami, menonton tenis menjadi jauh lebih menarik.

Penonton bukan sahaja dapat mengetahui siapa yang sedang menang, malah boleh memahami mengapa satu mata tertentu begitu penting, mengapa break point boleh mengubah momentum dan bagaimana pemain boleh bangkit daripada keadaan yang kelihatan hampir kalah.

Semoga memberi manfaat.

-Sentiasapanas.com

6 Tanda Ketagihan Pada Wajah Penagih Syabu

Syabu atau methamphetamine ialah dadah perangsang yang boleh menyebabkan perubahan ketara terhadap fizikal dan tingkah laku seseorang. Antara perubahan yang sering dikaitkan dengan penggunaan berpanjangan ialah pada wajah, kulit, mata dan gigi.

Gambar hiasan.

1. Wajah Lebih Tua Berbanding Usia

Salah satu perubahan fizikal yang boleh kelihatan pada individu yang mengalami ketagihan syabu atau methamphetamine ialah wajah yang kelihatan jauh lebih tua berbanding usia sebenar.

Penggunaan methamphetamine dalam jangka panjang boleh dikaitkan dengan penurunan berat badan, kekurangan nutrisi, kurang tidur, masalah kulit serta perubahan pada tisu lembut wajah.

Gabungan faktor ini boleh menyebabkan wajah kelihatan lebih cengkung, kulit kurang sihat dan kedutan lebih ketara.

Kajian juga mendapati terdapat peningkatan ketara dalam perubahan asimetri dan tekstur wajah dalam kalangan individu yang mengalami ketagihan methamphetamine, berbanding proses penuaan biasa.

Namun, wajah yang kelihatan lebih tua bukan bukti seseorang itu penagih syabu.

Perubahan serupa boleh disebabkan oleh kurang tidur, kekurangan zat makanan, penyakit tertentu, tekanan kronik atau faktor gaya hidup.

Pengenalpastian ketagihan memerlukan penilaian yang lebih menyeluruh, bukan sekadar melihat rupa seseorang.

2. Luka pada Kulit Muka

Salah satu perubahan yang boleh berlaku pada kulit seseorang yang kerap menggunakan syabu ialah kemunculan luka, kudis dan parut pada wajah.

Keadaan ini sering dikaitkan dengan tabiat menggaru atau mencungkil kulit secara berulang akibat kesan methamphetamine terhadap sistem saraf.

Dalam sesetengah kes, pengguna syabu boleh mengalami formication, iaitu sensasi atau halusinasi seolah-olah terdapat serangga merayap di bawah kulit.

Perasaan ini boleh mendorong seseorang menggaru dan mencungkil kulit dengan kuat sehingga menyebabkan luka terbuka, kudis dan parut.

Luka tersebut juga boleh mengambil masa lebih lama untuk sembuh dan berisiko mengalami jangkitan, terutama jika kulit terus dicungkil atau kebersihan diri terabai.

Namun, luka pada wajah sahaja tidak boleh dijadikan bukti seseorang itu penagih syabu.

Masalah kulit seperti jerawat, ekzema, jangkitan atau tabiat mencederakan kulit juga boleh menyebabkan tanda yang hampir sama.

Diagnosis sebenar perlu dibuat berdasarkan penilaian profesional kesihatan.

3. Gigi Buruk, Mulut Berbau

Penggunaan syabu secara berterusan bukan sahaja memberi kesan kepada kesihatan dalaman, malah boleh mengubah penampilan seseorang.

Antara tanda yang sering dikaitkan dengan penggunaan methamphetamine ialah keadaan gigi yang semakin rosak dan masalah kebersihan mulut.

Pengguna syabu tegar boleh mengalami kerosakan gigi yang serius, termasuk gigi berlubang, patah atau tanggal.

Keadaan ini sering dikenali sebagai "meth mouth", yang boleh berlaku akibat mulut kering, pengurangan air liur, pengambilan makanan atau minuman manis serta pengabaian penjagaan gigi.

Selain gigi yang buruk, mulut juga boleh mengeluarkan bau yang kurang menyenangkan.

Mulut kering dan masalah gusi serta gigi yang tidak dirawat boleh menyebabkan bakteria lebih mudah berkembang, sekali gus menghasilkan bau mulut yang kuat.

Namun, penting untuk difahami bahawa gigi rosak atau mulut berbau bukan bukti seseorang itu penagih syabu.

Banyak keadaan lain juga boleh menyebabkan masalah tersebut. Jika terdapat perubahan tingkah laku atau tanda kesihatan lain yang membimbangkan, penilaian oleh profesional kesihatan adalah lebih tepat berbanding membuat kesimpulan hanya berdasarkan rupa wajah.

4. Mata Merah

Mata merah atau kelihatan berair dan berkilat sering dikaitkan dengan penggunaan dadah, termasuk sebagai salah satu tanda fizikal penyalahgunaan bahan.

Kementerian Kesihatan Malaysia turut menyenaraikan mata merah dan kelihatan berkaca sebagai antara tanda amaran penyalahgunaan bahan.

Namun begitu, mata merah sahaja tidak boleh dijadikan bukti seseorang itu ketagih syabu.

Keadaan tersebut juga boleh berpunca daripada kurang tidur, alahan, iritasi, jangkitan mata atau penggunaan bahan lain.

Malah, sumber kesihatan menunjukkan kesan pada mata akibat dadah boleh berbeza mengikut jenis bahan.

Syabu atau methamphetamine ialah sejenis perangsang sistem saraf yang boleh menyebabkan anak mata melebar, degupan jantung meningkat, berpeluh dan perubahan tingkah laku.

Penggunaan berpanjangan pula boleh membawa kepada pelbagai masalah kesihatan dan ketagihan.

Jadi, jika mata seseorang kelihatan merah secara berterusan, lebih baik melihat gabungan beberapa tanda fizikal dan perubahan tingkah laku, bukannya membuat kesimpulan hanya berdasarkan keadaan matanya.

5. Kulit Kusam

Salah satu perubahan yang mungkin kelihatan pada seseorang yang kerap menggunakan syabu ialah kulit yang kelihatan kusam, kering dan kurang bermaya.

Penggunaan methamphetamine boleh dikaitkan dengan perubahan pada kulit, termasuk tekstur yang kasar atau kelihatan seperti kulit menebal, selain masalah berpeluh dan luka akibat kerap menggaru atau mencungkil kulit.

6. Wajah Cengkung

Penggunaan syabu atau methamphetamine secara berterusan boleh menyebabkan perubahan fizikal yang ketara, termasuk pada bentuk dan penampilan wajah.

Salah satu perubahan yang sering dikaitkan dengan penyalahgunaan syabu ialah wajah yang semakin cengkung dan kelihatan kurus.

Syabu merupakan sejenis dadah perangsang yang boleh mengurangkan selera makan.

Penggunaan berpanjangan boleh menyebabkan kehilangan berat badan yang serius, sekali gus menyebabkan lemak pada bahagian pipi berkurangan dan wajah kelihatan lebih cekung.

Semoga memberi manfaat.

-Sentiasapanas.com

Dari Budak Miskin ke 'Penguasa Dunia', Teori Konspirasi Keluarga John D. Rockefeller

Apa akan jadi jika saya beritahu anda, dunia moden yang kita hidup hari ini, ekonomi, minyak, bank, bahkan sistem pendidikan, mungkin telah dibentuk oleh seorang lelaki lebih 100 tahun lalu? Nama yang jarang disebut, tetapi kuasanya dirasai. Nama itu ialah John D. Rockefeller.

Seorang lelaki yang tidak pernah menjadi presiden, tidak pernah memimpin tentera, tidak pernah muncul sebagai diktator, namun pengaruhnya didakwa lebih kuat daripada semua itu.

Adakah ini sekadar teori konspirasi atau realiti yang kita tidak sedar?

Siapa John D. Rockefeller?

John Davison Rockefeller dilahirkan pada tahun 1839 di Richford. Beliau merupakan pengasas Standard Oil yang berkembang menjadi syarikat minyak terbesar di dunia pada penghujung abad ke-19.

Melalui strategi perniagaan yang agresif, Rockefeller berjaya menguasai sebahagian besar industri petroleum Amerika.

Menjelang tahun 1880-an, Standard Oil mengawal hampir 90% penapisan minyak di Amerika Syarikat. Kejayaan ini menjadikan beliau individu terkaya dalam sejarah moden.

Jika kekayaannya diselaraskan dengan nilai semasa, ramai ahli ekonomi menganggap Rockefeller lebih kaya daripada kebanyakan bilionair moden.

Asal-Usul Teori Konspirasi Rockefeller

Kekayaan yang luar biasa sering menimbulkan syak wasangka. Apabila seseorang individu atau keluarga memiliki pengaruh ekonomi yang besar, masyarakat cenderung mengaitkan mereka dengan pelbagai peristiwa penting dunia.

Keluarga Rockefeller tidak terkecuali.

Teori konspirasi mengenai keluarga ini mula berkembang pada awal abad ke-20 apabila mereka mula menubuhkan pelbagai yayasan, institusi pendidikan dan organisasi kebajikan.

Pengkritik mendakwa bahawa aktiviti filantropi tersebut hanyalah alat untuk memperluaskan pengaruh mereka dalam masyarakat.

Teori Konspirasi: Rockefeller Menguasai Industri Minyak Dunia

Antara teori paling popular ialah dakwaan bahawa Rockefeller menguasai seluruh pasaran minyak dunia.

Fakta sejarah menunjukkan bahawa Standard Oil memang pernah mendominasi pasaran petroleum Amerika.

Namun pada tahun 1911, kerajaan Amerika Syarikat melalui keputusan mahkamah memecahkan Standard Oil kepada beberapa syarikat yang lebih kecil kerana melanggar undang-undang antimonopoli.

Daripada pecahan syarikat tersebut lahir beberapa gergasi minyak moden seperti ExxonMobil, Chevron dan ConocoPhillips.

Walaupun keluarga Rockefeller masih memiliki kekayaan besar, tiada bukti kukuh bahawa mereka mengawal keseluruhan industri minyak dunia pada masa kini.

Teori Konspirasi: Rockefeller Menguasai Sistem Perbankan Global

Satu lagi dakwaan popular menyatakan keluarga Rockefeller mengawal sistem kewangan dunia bersama keluarga Rothschild.

Menurut teori ini, beberapa keluarga elit didakwa mengawal bank-bank pusat, pasaran saham dan mata wang global.

Hakikatnya, keluarga Rockefeller memang mempunyai pelaburan dalam sektor kewangan dan pernah memiliki pengaruh besar melalui pelbagai institusi kewangan Amerika.

Namun dakwaan bahawa mereka mengawal semua sistem kewangan dunia tidak pernah dibuktikan melalui dokumen rasmi atau kajian akademik yang sah.

Teori Konspirasi: Rockefeller Mengawal Sistem Pendidikan

Pada awal abad ke-20, keluarga Rockefeller menyalurkan dana besar kepada universiti dan institusi pendidikan.

Mereka membantu membiayai pembangunan beberapa institusi terkenal seperti University of Chicago dan Rockefeller University.

Pengkritik mendakwa pembiayaan tersebut bertujuan membentuk sistem pendidikan yang menghasilkan pekerja patuh kepada sistem kapitalis.

Penyokong keluarga Rockefeller pula berhujah bahawa sumbangan tersebut membantu meningkatkan taraf pendidikan dan penyelidikan saintifik di Amerika Syarikat.

Teori Konspirasi: Rockefeller dan Industri Farmaseutikal

Ini merupakan antara teori yang paling banyak tersebar di internet.

Menurut dakwaan tersebut, Rockefeller menggunakan kekayaan daripada industri minyak untuk membangunkan industri farmaseutikal moden.

Mereka didakwa mempromosikan ubat sintetik sambil mengetepikan perubatan tradisional.

Fakta sejarah menunjukkan bahawa yayasan Rockefeller memang memainkan peranan penting dalam pembiayaan penyelidikan perubatan dan kesihatan awam pada awal abad ke-20.

Teori Konspirasi: Rockefeller dan New World Order

Istilah "New World Order" sering muncul dalam teori konspirasi berkaitan Rockefeller.

Penganut teori ini percaya bahawa keluarga Rockefeller terlibat dalam usaha membentuk New World Order yang mengawal semua negara.

Dakwaan ini biasanya dikaitkan dengan penglibatan keluarga tersebut dalam organisasi antarabangsa dan badan pemikir dasar luar.

Antara organisasi yang sering disebut ialah, Council on Foreign Relations dan Trilateral Commission.

Walaupun keluarga Rockefeller pernah menyokong organisasi-organisasi ini, dakwaan mengenai rancangan kerajaan dunia rahsia kekal sebagai teori yang sukar dibuktikan.

Teori Konspirasi: Virus Zika Dicipta Oleh Rockefeller Foundation

Virus Zika yang melanda dunia terutamanya di Brazil ketika sukan Olimpik 2016 membuatkan satu dunia panik.

Kesannya kepada ibu mengandung membuatkan virus Zika ini sangat ditakuti.

Isunya adalah, virus Zika 'dijumpai' oleh Rockefeller Foundation.

Ada yang berpendapat virus zika adalah virus ciptaan Rockefeller supaya masyarakat dunia membeli antidot virus ini dari mereka.

Disebabkan penyakit ini dipatenkan kepada nama Rockefeller Foundation, hanya mereka yang boleh menghasilkan antidot untuk virus Zika.

Teori Konspirasi: Rockefeller dan Pertubuhan Antarabangsa

Keluarga Rockefeller memang mempunyai sejarah panjang menyumbang kepada pelbagai institusi global.

Mereka membantu membiayai projek kemanusiaan, penyelidikan perubatan, pendidikan serta pembangunan ekonomi.

Antara institusi yang pernah menerima sumbangan mereka termasuk universiti terkenal, muzium dan organisasi antarabangsa.

Bagi penyokong teori konspirasi, sumbangan besar ini dianggap usaha membeli pengaruh.

Fakta Yang Tidak Dapat Dinafikan

Walaupun banyak teori konspirasi sukar dibuktikan, terdapat beberapa fakta yang disepakati oleh ahli sejarah.

John D. Rockefeller merupakan antara individu terkaya dalam sejarah moden, Standard Oil pernah menguasai sebahagian besar industri minyak Amerika, keluarga Rockefeller mempunyai pengaruh besar dalam dunia perniagaan dan filantropi.

Tidak dinafikan bahawa mereka menyumbang dana yang sangat besar kepada pendidikan, penyelidikan dan kesihatan.

Kesimpulan

Kisah teori konspirasi keluarga Rockefeller memperlihatkan bagaimana kekayaan dan pengaruh yang besar boleh melahirkan pelbagai spekulasi.

Sebahagian dakwaan berpunca daripada fakta sejarah mengenai kekuatan ekonomi keluarga ini, manakala sebahagian lagi berkembang tanpa bukti yang dapat disahkan.

Tidak dapat dinafikan bahawa keluarga Rockefeller memainkan peranan penting dalam sejarah industri minyak, pendidikan dan filantropi dunia.

Namun, dakwaan bahawa mereka mengawal seluruh sistem kewangan, perubatan atau politik global secara rahsia masih kekal sebagai teori yang 'sukar' dibuktikan.

Semoga memberi manfaat.

-Sentiasapanas.com

RM13 Bilion Wang Tabung Haji Hilang Dalam 14 Pelaburan Bermasalah!

Kita baru sahaja habis menonton video penggulungan sidang khas Dewan Rakyat berkaitan Laporan Suruhanjaya Siasatan Diraja atau RCI Lembaga Tabung Haji, yang melibatkan penjelasan daripada Menteri Kewangan II serta beberapa soalan tajam daripada ahli parlimen.

Video ini agak menarik sebab selepas sesi penerangan awal Menteri Hal Ehwal Agama sebelum ini, sidang ini pula bawa perincian lebih mendalam berkenaan angka kerugian sebenar, kes-kes pelaburan spesifik dan turut merakam soalan-soalan kritikal daripada pelbagai ahli parlimen.

Sebelum tonton, kita jangka ia sekadar ulangan maklumat lama, tapi rupanya banyak butiran baharu yang lebih terperinci.

RM13 bilion hilang, 7 daripada 14 pelaburan rugi sepenuhnya

Menurut Menteri Kewangan II, Datuk Seri Amir Hamzah Azizan, kerugian keseluruhan TH akibat pelaburan bermasalah sebelum 2018 dianggarkan hampir RM13 bilion.

Ini terdiri daripada RM10.2 bilion kos bailout kerajaan melalui Urus Harta Jemaah Sdn Bhd pada 2018, serta RM2.6 bilion lagi kerugian bersih atau rosot nilai yang ditanggung sendiri oleh TH antara 2018 hingga 2025.

Daripada 14 pelaburan bermasalah yang dikenal pasti, 7 daripadanya mengalami kerugian 100 peratus, bermakna wang tersebut hilang sepenuhnya tanpa sebarang pulangan.

Punca utama kerugian ini, menurut penjelasan Menteri, adalah wujudnya manipulasi laporan kesesuaian pelaburan, amalan perakaunan kreatif, representasi mengelirukan, serta penyembunyian maklumat penting daripada pihak berkepentingan.

Hotel di Mekah dan Madinah yang gagal bayar sewa

Salah satu kes yang paling menarik perhatian ialah pajakan hotel Al-Raudah di Arab Saudi. TH membayar RM1.55 bilion secara upfront kepada orang tengah bagi pajakan empat buah hotel di Madinah dan Mekah antara 2015 hingga 2017.

Malangnya, orang tengah tersebut gagal melunaskan bayaran sewa bernilai 2.49 bilion Riyal Saudi kepada TH.

Transaksi ini hanya bersandarkan sekeping nota janji peribadi tanpa jaminan bank atau cagaran bernilai dan proses due diligence turut tidak lengkap.

Bayaran mula gagal sejak suku pertama 2019 dan TH akhirnya terpaksa menanggung kerugian rosot nilai sepenuhnya berjumlah RM1.86 bilion pada 2024.

Berhubung kes ini, Ahli Parlimen Muar, Syed Saddiq Syed Abdul Rahman, mempersoal sama ada keempat-empat hotel di Mekah dan Madinah tersebut sebenarnya digunakan untuk manfaat jemaah haji Malaysia atau dibiarkan kosong sepanjang tempoh pajakan berkenaan.

Pembelian syarikat pada harga 3 kali ganda nilai asal

Kes Putrajaya Perdana turut mendedahkan amalan yang meragukan. Pada Disember 2014, TH membayar RM193.5 juta kepada sebuah syarikat bagi 30 peratus ekuiti Putrajaya Perdana, sebuah syarikat yang telah dinyah senarai daripada Bursa Malaysia sejak 2010.

TH dijanjikan penyenaraian semula dalam tempoh setahun serta sasaran untung RM86 juta, tetapi kedua-dua janji ini gagal direalisasikan.

Yang lebih membimbangkan, Pengerusi TH ketika itu turut menjawat jawatan Pengerusi Putrajaya Perdana sendiri.

Bahagian Penyelidikan TH sebenarnya telah menilai pegangan 30 peratus tersebut hanya bernilai antara RM40 hingga RM50 juta, tetapi kelulusan tetap diberikan pada nilai RM193.5 juta tanpa justifikasi bertulis yang jelas.

Menariknya, penjual sendiri hanya membeli keseluruhan syarikat itu pada 2012 dengan harga RM260 juta, bermakna 30 peratus sepatutnya bernilai sekitar RM78 juta sahaja, tetapi TH membayarnya pada harga tiga kali ganda lebih tinggi dua tahun kemudian.

Keterangan bersumpah dalam kes mahkamah SRC International turut menunjukkan Putrajaya Perdana berada di bawah kawalan Jho Low ketika kelulusan pelaburan ini dibuat.

Syed Saddiq turut mempersoal siapakah sebenarnya pemilik Cendana Destini dan bagaimana perkaitan syarikat ini dengan Jho Low berdasarkan prosiding kes SRC International tersebut.

Beliau turut mencadangkan penubuhan satu pasukan petugas khas pelbagai agensi, seperti yang pernah dilakukan dalam kes 1MDB, bagi memastikan siasatan dan pendakwaan kes TH ini dijalankan secara pantas, tegas dan tidak bergerak secara berasingan antara agensi.

Kontrak kapal tentera yang lewat 3 tahun setengah

Satu lagi kes menarik ialah projek pembinaan kapal Offshore Patrol Vessel untuk Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia.

Pada Januari 2017, kontrak bernilai RM738.9 juta dianugerahkan kepada sebuah usaha sama, tetapi keseluruhan kerja kemudiannya disubkontrakkan kepada anak syarikat lain.

Audit forensik mendapati ketidakaturan dana sebanyak RM48.1 juta, dengan potensi ketidakaturan lanjutan sehingga RM195 juta.

Akhirnya hanya satu daripada tiga buah kapal yang berjaya disiapkan, itupun lewat 3 tahun setengah daripada jadual asal, manakala kos tambahan untuk siapkan kapal-kapal lain dianggarkan melebihi kos asal sebanyak 40 peratus.

Penjualan ladang dengan syarat yang menguntungkan pembeli

TH turut menjual 95 peratus ekuiti ladangnya di Riau, Indonesia, pada harga anggaran USD910 juta.

Tapi syarat jualan ini didapati diubah untuk kepentingan pembeli, harga dikurangkan sebanyak USD100 juta, saham diserahkan sebelum bayaran penuh diterima dan TH sendiri terpaksa mendahulukan USD178.6 juta untuk membayar hutang syarikat yang sepatutnya ditanggung oleh pihak pembeli.

Kertas pertuduhan tatatertib telah dikeluarkan kepada empat orang pegawai TH berhubung kes ini pada Mei 2020.

Satu lagi kes, pelaburan ladang di Kalimantan bernilai RM264.31 juta turut rosot nilai sepenuhnya.

Sasaran asal untuk memiliki ladang seluas 200,000 hektar hanya berjaya memperoleh 4,080 hektar sahaja, akibat manipulasi laporan kesesuaian tanah yang diserahkan.

Adakah ada dalang di sebalik semua kerugian ini

Ahli Parlimen Puncak Borneo, Datuk Willie Mongin, mengetengahkan satu persoalan menarik dalam sidang ini.

Beliau menyatakan bahawa modus operandi bagi ketujuh-tujuh pelaburan yang mengalami kerugian sepenuhnya ini kelihatan hampir sama dan seperti terancang secara sistematik.

Beliau turut bertanya sama ada kerajaan sudah berjaya mengenal pasti dalang atau mastermind utama di sebalik siri kerugian berterusan ini.

Ahli Parlimen Ipoh Timur, Howard Lee Chuan How, pula membangkitkan isu ketiadaan badan kawal selia bebas seperti Suruhanjaya Sekuriti atau Bursa Malaysia untuk mengawasi komponen pelaburan TH sepanjang tempoh berkenaan dan bertanya apakah peruntukan undang-undang sedia ada bagi mengelakkan isu sedemikian daripada berulang pada masa hadapan.

Ahli Parlimen Pasir Gudang, Hassan Abdul Karim, pula merujuk kepada muka surat 128 Laporan RCI, membangkitkan kebimbangan sekiranya kerajaan gagal memenuhi komitmen jaminan sukuk bernilai RM27.5 bilion, yang boleh mendedahkan TH kepada risiko pembayaran ingkar pada masa akan datang.

Ahli Parlimen Putrajaya, Datuk Seri Dr Radzi Jidin, pula menegaskan bahawa amalan yang berlaku dalam TH ini lebih tepat diklasifikasikan sebagai fraudulent financial reporting atau pelaporan kewangan fraud, bukan sekadar perakaunan kreatif semata-mata seperti yang digunakan dalam laporan.

Beliau bertanya bagaimana kerajaan akan menangani perbezaan pengelasan ini dalam tindakan perundangan yang bakal diambil.

Langkah pembersihan dan pemulihan yang diambil

Bagi menyelamatkan TH pada 2018, Urus Harta Jemaah Sdn Bhd yang dimiliki penuh kerajaan mengambil alih aset-aset bermasalah tanpa menjualnya kepada pihak asing, membolehkan agihan hibah kepada pendeposit diteruskan.

Nilai sebenar aset yang dipindahkan hanya sekitar RM9.6 hingga RM9.7 bilion, tetapi kerajaan membayar RM19.8 bilion, dengan lebihan RM10.2 bilion itu digunakan untuk menyelamatkan akaun TH secara keseluruhan.

Kerajaan turut menerbitkan sukuk zero-coupon bernilai RM19.6 bilion dengan nilai matang RM27.5 bilion dan penstrukturan semula sukuk ini kini memberikan TH pulangan tunai sekitar RM440 juta setahun.

Baru-baru ini, LHDN turut memulakan siasatan kekayaan tidak dapat dijelaskan ke atas beberapa individu, termasuk bekas Pengerusi dan bekas Pengarah Urusan TH.

Secara keseluruhannya, sidang khas ini mendedahkan skala sebenar kerugian yang ditanggung Tabung Haji akibat siri keputusan pelaburan yang meragukan, konflik kepentingan dan kelemahan tadbir urus yang berterusan selama bertahun-tahun, sekali gus mencetuskan pelbagai persoalan tajam daripada ahli parlimen dari kedua-dua belah dewan.

Pengajaran penting di sini ialah kepentingan mekanisme pengawasan yang telus dan bebas daripada pengaruh dalam menguruskan dana amanah sebesar ini, terutama yang melibatkan simpanan jutaan rakyat untuk menunaikan fardu haji.

Isu ini penting kepada semua pendeposit TH kerana ia berkait terus dengan ketelusan pengurusan wang mereka dan langkah-langkah yang perlu diambil supaya kejadian seperti ini tidak berulang pada masa hadapan.

Apa pandangan anda, adakah pindaan Akta 535 dan langkah-langkah pemulihan yang dijelaskan ini mencukupi untuk memastikan TH kekal telus dan bertanggungjawab pada masa hadapan?

Page: Alif Mastor

Rujukan: Sidang Khas Dewan Rakyat / Penggulungan Laporan RCI Lembaga Tabung Haji / Parlimen Malaysia

Penafian: Sekali lagi, penulisan ini bukan pendapat atau pendirian peribadi penulis. Ia hanyalah ringkasan, huraian dan analisis berdasarkan video atau podcast yang ditonton serta maklumat daripada sumber berkaitan. Sebarang pandangan, dakwaan atau kenyataan yang disebut adalah berdasarkan kandungan dan sumber tersebut dan tidak semestinya menggambarkan pendirian peribadi penulis.

Semoga memberi manfaat.

-Sentiasapanas.com