Editor
Setiap kali tibanya Hari Raya Aidiladha, umat Islam di seluruh dunia akan melaksanakan ibadah korban sebagai tanda ketaatan kepada Allah SWT serta mencontohi pengorbanan Nabi Ibrahim AS dan Nabi Ismail AS.
Selain menjadi ibadah yang sangat dituntut, korban juga mempunyai nilai sosial yang tinggi kerana daging korban diagihkan kepada pelbagai lapisan masyarakat.
Namun, satu persoalan yang sering timbul khususnya dalam masyarakat majmuk seperti Malaysia ialah: Bolehkah orang bukan Islam menerima daging korban?
Persoalan ini sering menimbulkan perbezaan pandangan dalam kalangan masyarakat kerana terdapat pelbagai jenis korban dan situasi yang berbeza.
Oleh itu, penting untuk memahami hukum sebenar berdasarkan al-Quran, hadis serta pandangan para ulama agar umat Islam dapat melaksanakan ibadah korban dengan betul.
Apakah Itu Ibadah Korban?
Korban ialah penyembelihan haiwan tertentu seperti lembu, kambing, biri-biri atau unta pada hari-hari Tasyrik selepas solat Aidiladha dengan tujuan mendekatkan diri kepada Allah SWT.
Allah SWT berfirman: "Maka dirikanlah solat kerana Tuhanmu dan berkorbanlah." (Surah Al-Kauthar: 2)
Ibadah korban bukan sekadar menyembelih haiwan tetapi merupakan simbol ketakwaan dan kepatuhan kepada perintah Allah SWT.
Firman Allah SWT: "Daging dan darah binatang korban itu tidak sekali-kali akan sampai kepada Allah, tetapi yang sampai kepada-Nya ialah ketakwaan kamu." (Surah Al-Hajj: 37)
Hukum Memberikan Daging Korban Kepada Orang Bukan Islam
Jawapan kepada persoalan ini bergantung kepada jenis korban yang dilakukan.
1. Korban Sunat
Majoriti ulama berpendapat bahawa harus memberikan sebahagian daging korban sunat kepada orang bukan Islam yang tidak memusuhi Islam.
Pandangan ini disokong oleh ramai ulama dalam mazhab Syafie dan juga beberapa mazhab lain.
Dalil yang sering digunakan ialah firman Allah SWT: "Allah tidak melarang kamu berbuat baik dan berlaku adil kepada orang-orang yang tidak memerangi kamu kerana agama dan tidak mengusir kamu dari kampung halaman kamu." (Surah Al-Mumtahanah: 8)
Ayat ini menunjukkan bahawa Islam menggalakkan hubungan baik dengan bukan Islam yang hidup secara aman bersama umat Islam.
Dalam konteks masyarakat Malaysia yang terdiri daripada pelbagai kaum dan agama, pemberian daging korban sunat kepada jiran atau rakan bukan Islam boleh menjadi salah satu bentuk dakwah dan mengeratkan hubungan kemasyarakatan.
2. Korban Nazar
Korban nazar mempunyai hukum yang berbeza.
Apabila seseorang bernazar untuk melakukan korban, maka seluruh daging korban tersebut wajib disedekahkan kepada golongan yang layak menerimanya menurut hukum syarak.
Dalam keadaan ini, majoriti ulama berpendapat bahawa daging korban nazar tidak boleh diberikan kepada orang bukan Islam kerana ia dianggap sebagai sedekah wajib.
Sedekah wajib perlu diberikan kepada golongan yang ditetapkan oleh syarak, iaitu umat Islam yang berhak menerimanya.
3. Korban Wajib
Korban yang menjadi wajib kerana sebab tertentu juga mengambil hukum yang hampir sama dengan korban nazar.
Daging korban wajib hendaklah diagihkan kepada golongan Muslim yang layak dan tidak diberikan kepada orang bukan Islam.
PENDAPAT ULAMA
Di sini pendapat-pendapat yang berkaitan dengan permasalahan ini yang mana ada disebutkan oleh al-Imam al-Nawawi Rahimahullah di dalam kitabnya al-Majmu’ Syarh al-Muhazzab (8/425) dan begitu juga Ibn Qudamah al-Maqdisi Rahimahullah di dalam kitabnya al-Mughni (9/450):
Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan
Namun, Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan di Malaysia berpendapat bahawa di dalam isu ini hendaklah dilihat dari sudut maslahah dan juga siyasah syar'iyyah supaya ia lebih harmoni dalam masyarakat di samping menjadi senjata dakwah yang paling ampuh kepada masyarakat yang bukan Islam.
Kami katakan di sini:
Ini kerana terdapat dalil dari Al-Quran agar berbuat baik kepada orang bukan Islam yang mana Allah SWT telah berfirman yang maksudnya: "Allah tidak melarang kamu daripada berbuat baik dan berlaku adil kepada orang-orang yang tidak memerangi kamu kerana ugama (kamu), dan tidak mengeluarkan kamu dari kampung halaman kamu; sesungguhnya Allah mengasihi orang-orang yang berlaku adil." (Surah Al-Mumtahanah: 8)
Memberikan daging korban kepada orang bukan Islam juga adalah termasuk di dalam berbuat baik yang dibenarkan oleh Allah SWT.
Siapakah Bukan Islam Yang Boleh Menerima Daging Korban?
Secara umumnya, golongan berikut boleh menerima daging korban sunat jiran bukan Islam, rakan sekerja bukan Islam, ahli keluarga bukan Islam, sahabat bukan Islam dan golongan miskin bukan Islam.
Walau bagaimanapun, para ulama menegaskan bahawa keutamaan pengagihan tetap diberikan kepada fakir miskin Muslim terlebih dahulu.
Korban Sebagai Simbol Perpaduan
Ibadah korban mempunyai dimensi sosial yang amat luas. Ia bukan sahaja mengeratkan hubungan sesama umat Islam malah boleh menjadi jambatan perpaduan antara masyarakat berbilang agama.
Dalam suasana dunia yang sering berhadapan dengan konflik dan salah faham antara agama, amalan berkongsi rezeki seperti ini dapat memperlihatkan bahawa Islam menitikberatkan nilai belas kasihan, keadilan dan kemanusiaan.
Korban bukan sekadar ibadah ritual tetapi juga manifestasi rasa syukur yang diterjemahkan melalui perkongsian dengan orang lain.
Kesimpulan
Persoalan sama ada orang bukan Islam boleh menerima daging korban mempunyai jawapan yang jelas menurut pandangan majoriti ulama.
Daging korban sunat boleh diberikan kepada orang bukan Islam yang tidak memusuhi Islam, manakala daging korban nazar atau korban wajib tidak boleh diberikan kepada mereka kerana tertakluk kepada hukum sedekah wajib.
Dalam konteks masyarakat majmuk seperti Malaysia, pemberian daging korban sunat kepada jiran atau rakan bukan Islam boleh menjadi satu amalan yang baik selagi keutamaan pengagihan kepada fakir miskin Muslim tetap dijaga.
Selain memenuhi tuntutan ibadah, amalan ini turut menjadi medium dakwah, memperkukuhkan perpaduan dan mempamerkan keindahan ajaran Islam yang membawa rahmat kepada seluruh manusia.
Wallahu a'lam.
Semoga memberi manfaat.
-Sentiasapanas.com
Selain menjadi ibadah yang sangat dituntut, korban juga mempunyai nilai sosial yang tinggi kerana daging korban diagihkan kepada pelbagai lapisan masyarakat.
Namun, satu persoalan yang sering timbul khususnya dalam masyarakat majmuk seperti Malaysia ialah: Bolehkah orang bukan Islam menerima daging korban?
Persoalan ini sering menimbulkan perbezaan pandangan dalam kalangan masyarakat kerana terdapat pelbagai jenis korban dan situasi yang berbeza.
Oleh itu, penting untuk memahami hukum sebenar berdasarkan al-Quran, hadis serta pandangan para ulama agar umat Islam dapat melaksanakan ibadah korban dengan betul.
Apakah Itu Ibadah Korban?
Korban ialah penyembelihan haiwan tertentu seperti lembu, kambing, biri-biri atau unta pada hari-hari Tasyrik selepas solat Aidiladha dengan tujuan mendekatkan diri kepada Allah SWT.
Allah SWT berfirman: "Maka dirikanlah solat kerana Tuhanmu dan berkorbanlah." (Surah Al-Kauthar: 2)
Ibadah korban bukan sekadar menyembelih haiwan tetapi merupakan simbol ketakwaan dan kepatuhan kepada perintah Allah SWT.
Firman Allah SWT: "Daging dan darah binatang korban itu tidak sekali-kali akan sampai kepada Allah, tetapi yang sampai kepada-Nya ialah ketakwaan kamu." (Surah Al-Hajj: 37)
Hukum Memberikan Daging Korban Kepada Orang Bukan Islam
Jawapan kepada persoalan ini bergantung kepada jenis korban yang dilakukan.
1. Korban Sunat
Majoriti ulama berpendapat bahawa harus memberikan sebahagian daging korban sunat kepada orang bukan Islam yang tidak memusuhi Islam.
Pandangan ini disokong oleh ramai ulama dalam mazhab Syafie dan juga beberapa mazhab lain.
Dalil yang sering digunakan ialah firman Allah SWT: "Allah tidak melarang kamu berbuat baik dan berlaku adil kepada orang-orang yang tidak memerangi kamu kerana agama dan tidak mengusir kamu dari kampung halaman kamu." (Surah Al-Mumtahanah: 8)
Ayat ini menunjukkan bahawa Islam menggalakkan hubungan baik dengan bukan Islam yang hidup secara aman bersama umat Islam.
Dalam konteks masyarakat Malaysia yang terdiri daripada pelbagai kaum dan agama, pemberian daging korban sunat kepada jiran atau rakan bukan Islam boleh menjadi salah satu bentuk dakwah dan mengeratkan hubungan kemasyarakatan.
2. Korban Nazar
Korban nazar mempunyai hukum yang berbeza.
Apabila seseorang bernazar untuk melakukan korban, maka seluruh daging korban tersebut wajib disedekahkan kepada golongan yang layak menerimanya menurut hukum syarak.
Dalam keadaan ini, majoriti ulama berpendapat bahawa daging korban nazar tidak boleh diberikan kepada orang bukan Islam kerana ia dianggap sebagai sedekah wajib.
Sedekah wajib perlu diberikan kepada golongan yang ditetapkan oleh syarak, iaitu umat Islam yang berhak menerimanya.
3. Korban Wajib
Korban yang menjadi wajib kerana sebab tertentu juga mengambil hukum yang hampir sama dengan korban nazar.
Daging korban wajib hendaklah diagihkan kepada golongan Muslim yang layak dan tidak diberikan kepada orang bukan Islam.
PENDAPAT ULAMA
Di sini pendapat-pendapat yang berkaitan dengan permasalahan ini yang mana ada disebutkan oleh al-Imam al-Nawawi Rahimahullah di dalam kitabnya al-Majmu’ Syarh al-Muhazzab (8/425) dan begitu juga Ibn Qudamah al-Maqdisi Rahimahullah di dalam kitabnya al-Mughni (9/450):
- Al-Imam Abu Hanifah Rahimahullah memberikan rukhsah (keringanan) bagi kafir zimmi yang fakir untuk diberikan kepada mereka daging korban. Ini juga adalah pendapat al-Hasan al-Basri Rahimahullah dan juga Abu Thaur Rahimahullah.
- Mazhab Maliki berpendapat hukumnya makruh seperti memberi makan kepada Yahudi atau Nasrani.
- Mazhab Hanbali berpendapat hukumnya harus dihadiahkan kepada orang kafir daripada daging korban yang sunat. Adapun yang wajib tidak diharuskan.
- Dalam mazhab Syafi'e, yang masyhur tidak dibolehkan kerana korban adalah ketaatan unuk mendekatkan diri kepada Allah SWT.
Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan
Namun, Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan di Malaysia berpendapat bahawa di dalam isu ini hendaklah dilihat dari sudut maslahah dan juga siyasah syar'iyyah supaya ia lebih harmoni dalam masyarakat di samping menjadi senjata dakwah yang paling ampuh kepada masyarakat yang bukan Islam.
Kami katakan di sini:
Sekiranya di dalam komuniti masyarakat Islam di sesuatu tempat terdapat jiran-jiran mereka yang bukan Islam dan mereka itu dikenali dengan sifat baik serta ramahnya dengan masyarakat setempat, jika terdapat lebihan dari hasil korban maka dibolehkan untuk diberikan kepada mereka.
Namun jika hasil korban itu hanya mencukupi untuk orang Islam, maka dahulukanlah umat Islam setempat yang lebih memerlukan. Wallahu a'lam.
Ini kerana terdapat dalil dari Al-Quran agar berbuat baik kepada orang bukan Islam yang mana Allah SWT telah berfirman yang maksudnya: "Allah tidak melarang kamu daripada berbuat baik dan berlaku adil kepada orang-orang yang tidak memerangi kamu kerana ugama (kamu), dan tidak mengeluarkan kamu dari kampung halaman kamu; sesungguhnya Allah mengasihi orang-orang yang berlaku adil." (Surah Al-Mumtahanah: 8)
Memberikan daging korban kepada orang bukan Islam juga adalah termasuk di dalam berbuat baik yang dibenarkan oleh Allah SWT.
Siapakah Bukan Islam Yang Boleh Menerima Daging Korban?
Secara umumnya, golongan berikut boleh menerima daging korban sunat jiran bukan Islam, rakan sekerja bukan Islam, ahli keluarga bukan Islam, sahabat bukan Islam dan golongan miskin bukan Islam.
Walau bagaimanapun, para ulama menegaskan bahawa keutamaan pengagihan tetap diberikan kepada fakir miskin Muslim terlebih dahulu.
Korban Sebagai Simbol Perpaduan
Ibadah korban mempunyai dimensi sosial yang amat luas. Ia bukan sahaja mengeratkan hubungan sesama umat Islam malah boleh menjadi jambatan perpaduan antara masyarakat berbilang agama.
Dalam suasana dunia yang sering berhadapan dengan konflik dan salah faham antara agama, amalan berkongsi rezeki seperti ini dapat memperlihatkan bahawa Islam menitikberatkan nilai belas kasihan, keadilan dan kemanusiaan.
Korban bukan sekadar ibadah ritual tetapi juga manifestasi rasa syukur yang diterjemahkan melalui perkongsian dengan orang lain.
Kesimpulan
Persoalan sama ada orang bukan Islam boleh menerima daging korban mempunyai jawapan yang jelas menurut pandangan majoriti ulama.
Daging korban sunat boleh diberikan kepada orang bukan Islam yang tidak memusuhi Islam, manakala daging korban nazar atau korban wajib tidak boleh diberikan kepada mereka kerana tertakluk kepada hukum sedekah wajib.
Dalam konteks masyarakat majmuk seperti Malaysia, pemberian daging korban sunat kepada jiran atau rakan bukan Islam boleh menjadi satu amalan yang baik selagi keutamaan pengagihan kepada fakir miskin Muslim tetap dijaga.
Selain memenuhi tuntutan ibadah, amalan ini turut menjadi medium dakwah, memperkukuhkan perpaduan dan mempamerkan keindahan ajaran Islam yang membawa rahmat kepada seluruh manusia.
Wallahu a'lam.
Semoga memberi manfaat.
-Sentiasapanas.com